Unicredit wil € 13 miljard aan aandelen ophalen, schrijft € 8 miljard af op leningen

Niet om flauw te doen, maar het heeft er alles van weg dat onze bancaire sector niet zo lekker in elkaar zit. Dat schrijven we hier al een tijdje. Unicredit, de grootste Italiaanse bank, gaat € 13 miljard ophalen met een rights issue: dat betekent praktisch dat de bestaande aandeelhouders extra moeten kiepen. Waarom zouden ze dat doen?

Pauperactie
Het persbericht is een keurig documentje waarin de juridische aspecten worden afgetikt. Niks mis mee. Het is de kunst om bij die soort communicatie tussen de regels door te lezen. De CEO bij aanvang van het vorige jaar, Federico Ghizzoni, heeft meerdere malen aangegeven dat Unicredit geen extra eigen vermogen nodig heeft om toekomstige verliezen te dekken. De beste man is afgetreden en die claims zijn geloochenstraft, dat komt handig uit. 

Een rights issue is een aandelenemissie bij bestaande aandeelhouders, die zich met korting in hun eigen bedrijf mogen inkopen. Ze krijgen dus nieuwe aandelen, met korting ten opzichte van de bestaande beurskoers. Dat recht kunnen ze ook doorverkopen, daarom heet het een rights issue. Omdat hun kapitaal wordt verwaterd, moeten ze daar wel over kunnen stemmen. Dat is gisteren kennelijk gebeurd, met een overweldigende meerderheid van 99 procent die ermee instemde.

Het is algemeen bekend dat deze vorm van financiering een signaal van wanhoop is, een pauperactie dus. Immers, een bestaande aandeelhouder hoopt dat diens investering uitmondt in dividend, te onvangen geld dus: in dit geval moet er juist extra worden gestort. Dat was niet de bedoeling. Laten we de cijfers van Unicredit er eens bijpakken. 

Unicredit heeft een eigen vermogen van € 54 miljard. Ter vergelijking: een zeer grote Europese bank als BNP Paribas zit op € 100 miljard, een bescheidener bank als ABN Amro zit op een vijfde daarvan. De risk weighted assets (RWA) bedragen minder dan € 200 miljard. Zo gemeten is Unicredit voor meer dan 25 procent solvabel. Ter vergelijking: ABN Amro en Rabobank zitten dichter bij de 15 procent in de buurt.

RWA is een getal dat aangeeft hoeveel risico een bank in zich heeft. Hoe meer leningen een bank heeft uitstaan, hoe groter de schade als een percentage gaat wanbetalen. RWA is een nogal subjectief cijfer. Een bank pakt de totale portefeuille en mag daar een percentage aftrekken, als een klant een bepaalde zekerheid kan geven. Voor een lening met onderpand (uw hypotheek) hoeft een bank minder buffers aan te houden dan voor een lening zonder onderpand, zoals een lening voor een vakantie. 

Insiders
Unicredit is, vergeleken met Europese peers, dus een bijzonder gezonde en stabiele bank. Hoe doet het aandeel het eigenlijk?

Interessant. Sinds de paniek in de bankensector toesloeg, ergens eind 2015 of begin 2016, is de bank met twee derde in waarde gedaald. Voor slechts € 16 miljard kunt u de hele club opkopen. Zo bezien is een emissie van € 13 miljard fors. Een beurswaarde van € 16 miljard betekent dat u voor dat geld de gehele bank kunt opkopen. Als u dan de bezittingen verkoopt en de schulden aflost, dan blijft er € 54 miljard over (dat is immers het eigen vermogen). Een groep investeerders zou de gehele bank kunnen kopen en zonder enig risico € 16 miljard kunnen investeren om in een dag € 54 miljard terug te krijgen. Waarom doet niemand dit?

Omdat elke insider weet dat de bezittingen van Unicredit zwaar zijn overschat. De balans van Unicredit is opgeblazen. Dat wil zeggen dat de bank aan allerlei armlastige mensen heeft uitgeleend die never nooit aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Ook krijgt de bank om de haverklap boetes waardoor er sommige rampjaren verliezen van wel € 15 miljard per kwartaal worden geboekt. Een potentiële koper die zich in de bank verdiept weet dit en loopt er met een grote boog omheen. 

Daarom is de bank op de bestaande aandeelhouders aangewezen voor vers geld en daarom is er een rights issue. De bestaande aandeelhouders wordt eigenlijk gevraagd extra te storten om hun eerdere investering veilig te stellen. Als de bank valt zijn ze dat geld immers ook kwijt. Deze zomer zagen we dat Unicredit door de stresstest heen kwam. Dat zegt meer over die stresstest dan over Unicredit. In die stresstest werd er met een 'baseline scenario' (groene lijn onderaan) gerekend waarbij de bank de komende jaren een lichte winst gaat boeken. Omdat er dan geen verliezen zijn, hoeft het eigen vermogen niet te worden aangesproken en is die post dus altijd afdoende groot. Dan is Unicredit gezond, dan wel.

Het recente verleden laat zien de bank geregeld enorme verliezen te verwerken krijgt: nogmaals, dat verklaart het gebrek aan enthousiasme van investeerders. Beleggers die goed ingevoerd zijn gaan uit van nakende afschrijvingen en ander leed. 

Dat betekent dat partijen die voor hun inkomen zijn aangewezen op een oordeel over dit aandeel, de afweging maken om er ver uit de buurt te blijven. Een politicus mag echter gratuite beweringen doen en claimen dat het allemaal wel goed zit met de schuldencrisis. Dat laatste gebeurt ook volop maar dat is onterecht. Het Europese bankwezen is niet afdoende gesaneerd na de crisis, waar deze onzekerheid uit voortkomt. Beter dekken we ons tegen een nakende golf van afschrijvingen en bancaire faillissementen. De koers van Unicredit is al sterk afhankelijk van politiek nieuws, in plaats van eigen financiële communicaties. Dat betekent dat banken als Unicredit alleen maar bestaan bij de gratie van Europese regeringen, die bereid zijn verliezen van dat bankwezen voor rekening van de belastingbetaler te laten komen.

Let's face it, dat is alles behalve een gezonde situatie.