Absolute kijktip: 'The Founder', over McDonald's [kapitalisme werkt-topic]

'Als mijn concurrent dreigt te verdrinken, dan stop ik een tuinslang in zijn mond.'

Of u het nou leuk vindt of niet, kapitalisme werkt, dat bewijst het succesverhaal van McDonald's maar. Dat heeft twee aspecten. Specialisatie van arbeid, dus het beperken van het aantal taken en iemand daar heel goed in maken, dat is de reden waarom het Westen zo rijk is: niet kolonialisme. 

In een geïndustrialiseerd land gebruikt men de lopende band, een principe dat voor het eerst wordt opgetekend door econoom Adam Smith in 'Wealth of Nations' uit 1776. 'Vroeger' zouden werknemers elk aspect van het maken van spijkers achter elkaar uitvoeren: ijzer smelten, laten afkoeken, draad trekken, afknippen, de kop platslaan enzovoort enzovoort. Niemand is dan ergens heel goed in. Door iemand de hele dag bijvoorbeeld te laten knippen, doet deze persoon dat zo goed en precies dat de toegenomen productie de eentonigheid rechtvaardigt. Immers, als de hele samenleving zo is vormgegeven werkt de arbeider in een zee van efficiëntie, zonder honger of gebrek. Geen bedrijf begrijpt dat zo goed als McDonald's, dat moge duidelijk zijn. Dat is de industriële revolutie in de kern. 

Door vervolgens op McDonald's-achtige wijze een beroepsleger te formeren, dus met gespecialiseerde krachten, ontstaat er een macht die elke pre-kapitalistische militie van boeren de pan in hakt. Dat is de koloniale periode. Westerse rijkdom is dus niet het gevolg van kolonialisme, de relatie is precies andersom. Zonder specialisatie van arbeid was het militaire aspect onuitvoerbaar geweest. Verder zorgde de ondergang van het absolute communisme in China, de Sovjet-Unie en meerdere Afrikaanse staten en in mindere mate India voor een gigantische afname van het de extreme armoede. Leefde in de jaren '80 nog de helft van de mensheid in extreme armoede, nu is dat minder dan een tiende. Dat zet te denken. 

Verder is wat Ray Kroc doet, natuurlijk niet zo netjes. Kapitalisme heeft wat scherpe kantjes, zonder meer waar, wat niet wil zeggen dat het principe niet werkt. Feit is dat Kroc van een man zonder succes, in de zaken, het leven en de liefde tot een grote ondernemer is getransformeerd en dat heeft volgens hemzelf alles te maken met zijn 'persistence', doorzettingsvermogen dus. 

Laten we het dan zo zeggen. Wie faalde in het leven, mag pas klagen als hij alles heeft geprobeerd. Dat te vroeg doen (bijvoorbeeld een 'basisinkomen' eisen wegens 'geen zin in een bullshitjob') is enkel pathetisch. Kapitalism = specialization + persistence. Goed, kijken dus. 'The Founder'. Wel weinig t*%#)@ alleen.