Griekenland en Eurostat rommelen weer met cijfers, niks begrotingsoverschot!

Goed nieuws! De Grieken hebben hard bezuinigd en daarom is er een begrotingsoverschot. Elk jaar worden de cijfers op 21 april gepresenteerd en dit jaar werden de verwachtingen zelfs 'overtroffen'. Dat impliceert dat Griekse (en Europese) statistieken publiceren een objectief en eerlijk proces is maar helaas is dat niet zo. Deze cijfers zijn gefingeerd, we weten dat de Europese regeringen dat doen

Griekenland moet volgens de afspraken van het derde steunpakket dit jaar een begrotingsoverschot hebben, anders begint het gezeur weer van voren af aan. 2017 is een belangrijk jaar met verkiezingen in lidstaten van de EU van het eerste uur, dus een beetje goed nieuws zou prettig zijn. En goed nieuws is er, met die mooie Griekse cijfers. U kunt ze hier downloaden. 

Overal geldt: opklik voor groot. Overheden met excessief veel schulden publiceren in de EU niet alleen het begrotingssaldo, maar ook het exotisch aandoende 'primaire saldo'. Dat is het begrotingstekort gecorrigeerd voor rente en aflossing. Het is het begrotingstekort van een land dat met problematische schulden kampt, als dat land niet met problematische schulden zou kampen. Inderdaad. De ruimte tussen de lijnen geeft aan wat het land kwijt is aan rentelasten. 

Met deze cijfers is iets vreemd aan de hand. Het gaat dan om meerdere dingetjes. Ten eerste is het gek dat het gewone cijfer (dus niet het primaire) ook net boven de nul uitkomt, terwijl er in de jaren ervoor sprake was van een fors negatief saldo. Het is een prestatie om een tekort van 5,9 procent om te buigen in een overschot. Als we de cijfers in een grafiek zetten, ziet het er weinig geloofwaardig uit. 

In het persbericht lezen we dat 2015 met terugwerkende kracht is aangepast. Het tekort was toen 7,5 procent. Eigenlijk hebben de Grieken de gigantische sprong van 7,5 procent negatief naar 0,7 procent positief gemaakt. Die ongeloofwaardige mutatie is aangepast, door de cijfers uit het oude persbericht met terugwerkende kracht te wijzigen. Kijkt u maar, pagina 2. Door de aanpassing laat het jongste cijfer (lichte lijn) een minder grote sprong zien. 

Het gekke is dat die cijfers over 2015, gepubliceerd in oktober 2016, in dat jaar ook al zijn aangepast. In eerste instantie dacht Eurostat dat het tekort in 2015 7,2 procent bedroeg, aldus het persbericht van april 2016. In oktober van dat jaar wordt het opgehoogd naar 7,5 procent, maar afgelopen vrijdag wordt er een nieuwe aanpassing de andere kant op gedaan. Gelooft u het?

Dit overschot is dus eerder een statistische anomalie dan een eerlijk gerapporteerd cijfer, mogen we wel zeggen. 

Maar goed, laten we eens aannemen dat het overschot er echt is. Dan gaan de Grieken eindelijk die schulden terugbetalen, nietwaar? Anders gezegd: bij een begrotingsoverschot zou de schuld moeten afnemen, als is het maar met klein beetje.

Interessant. Die schulden nemen toe, niet af. Dat betekent dat het begrotingsoverschot dat Griekenland presenteert niet het gevolg is van toegenomen inkomsten en/of afgenomen uitgaven, maar van een boekhoudkundige correctie. Maar welke? Als we zoeken naar de methodiek die is gebruikt om deze cijfers samen te stellen, komen we bij een dode link uit. Toch hebben we een idee.