Deutsche Bank heeft nog maar € 42.897.811.000.000,00 aan derivaten op de balans (maar maakt wel beetje winst)

De grootste bank van Duitsland heeft verse cijfers ingeleverd. De winst is in dit kwartaal verdubbeld naar € 575 miljoen, al is de omzet wel met een tiende afgenomen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Het jaarverslag over 2016 werd eind vorige maand al gepubliceerd, maar het is 475 pagina's lang. Daarom duurde het even om met een verstandig commentaar te te komen, dat krijgt u de komende dagen en weken. Hoe gaat het eigenlijk met die derivatenpositie, om te beginnen?

Wereldeconomie
Zoals we eerder schreven heeft Deutsche een derivatenpositie die van dezelfde omvang is als de wereldeconomie: meer dan € 50 duizend miljard. In theorie hoeft dat geen probleem te zijn, omdat de bank bij een derivaat bemiddelt tussen twee klanten die onderling bij een gebeurtenis moeten afrekenen, zoals bij een renteverhoging. Als een van die partijen echter niet kan betalen, dan moet de bank compenseren. Het probleem van een zo'n enorme derivatenpositie is dat als het maar bij een enkel procentje van de contracten een beetje fout gaat, het eigen vermogen meteen is weggevaagd. 

De enige manier om die positie af te bouwen is het laten aflopen van bestaande contracten, zonder hetzelfde volume in een bepaald jaar opnieuw af te sluiten. Zo ebt het vanzelf weg en dat is precies wat Deutsche aan het doen is. De bruto positie is met twee keer de economie van Duitsland afgenomen en bedraagt nu nog 'maar'  € 42.897.811.000.000,00.

Aflopende contracten
Het jaarverslag geeft een maturity analysis, waarbij die positie is uitgesplitst tussen contracten met een looptijd van een jaar, tussen de een en de vijf jaar en langer. Het is duidelijk zichtbaar dat de laatste categorie aan het afnemen is, wat betekent dat afgelopen contracten niet automatisch worden verlengd.

Wat is het probleem met Deutsche eigenlijk? Sinds de piek in 2014 is de koers van het aandeel met drie kwart gezakt, in de zomer van 2016: intussen trekt de koers wat aan, omdat politici hinten naar bereidwilligheid om banken bij te staan. 

Deutsche is vier maal zo groot als ABN Amro, maar heeft een beurswaarde die slechts de helft hoger is. De boekwaarde van het eigen vermogen van Deutsche is twee keer zo hoog als de beurswaarde ervan, wat enkel kan betekenen dat beleggers zich ernstige zorgen maken of de bezittingen op de balans van Deutsche wel waard zijn waar ze voor in de boeken zijn opgenomen, een andere verklaring is er niet te geven. Dat is waarom we denken dat een nieuwe crash aanstaande is en dat is ook hoe veel insiders die we spreken erover denken. Er zijn zelfs personeelsleden van Deutsche op ons afgestapt om ons te kalmeren, maar als een bankier zegt dat het allemaal koek en ei is moet u pas echt bang worden. 

Derivaten laten zich lastig verklaren, hier een poging onder de bezielende leiding van Esther van Fenema.