Default probabilities eurobanken weer gedaald, Lehman II lijkt voorbij (?!?)

Goed nieuws en slecht nieuws. De kans op een bancair faillissement van een grote eurobank is gedaald naar niveau's van voor 2016. Dat betekent dat de markt de kans kleiner acht dat banken om korte termijn gaan omkukelen. Mede door recente verkiezingsuitslagen is de rust wedergekeerd op financiële markten, maar wat is het slechte nieuws dan? 

Eerder schreven we dat meerdere, grote Europese banken een beurswaarde hebben die ver onder de boekwaarde ligt. Dat betekent dat beleggers van mening zijn het eigen vermogen, zoals het weergegeven is in de jaarrekening, nogal overschat is. Door lijken in de kast zal er afgeschreven moeten worden op leningen en dat kan de bank uiteindelijk de kop kosten, een andere verklaring voor de onderwaardering is er eigenlijk niet. 

Lijken in de kast
De enige reden waarom een bank - met veel lijken in de kast - nog in leven kan blijven, is de mogelijkheid dat overheden wel bijspringen als het fout gaat. Dat mag helemaal niet, maar sinds september 2008 worden banken vooral gered en laten we de markt zijn werk niet doen. De gedachte dat een verlies op de belastingbetalers kan worden afgewenteld, levendig aanwezig bij beleggers en speculanten, is dus zo gek nog niet. 

Het dalen van de kans op een bancair faillissement in de nabije toekomst is een gevolg van de pro-Europese verkiezingsuitslagen, zonder meer. Dat verband tussen politiek en de koersen van bancaire aandelen zagen we in december 2016 ook al. Premier Renzi van Italië gaf aan bereid te zijn om banken te blijven steunen met belastinggeld, waarna de koersen van banken als Unicredit (zie boven) omhoog gingen. 

Kort daarop maakt die bank bekend in 2016 voor € 12 miljard aan verliezen te hebben gemaakt op de bestaande leningenportefeuille en dat er in de nabije toekomst nog eens € 8 miljard zal volgen. Die twee bedragen samen zijn evenveel als de beurswaarde van de bank in november 2016, voor de verlossende woorden van Renzi. Deze schade is ook niet ingecalculeerd bij de recentste stresstest op het Europese banken: die gaat bij Unicredit uit van aanhoudende jaarlijkse winst, de groene lijn rechtsonder. 

En toch gaat het redelijk met de koers van het aandeel en daalt de kans op een acuut ploffen: dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat de inherente instabiliteit in ons bankwezen niet weg is. Zonder expliciete en impliciete garanties van de overheid heeft een flink deel van de Europese banken geen bestaansrecht en dat blijft zo. Zodra er op (geo)politiek vlak iets gebeurd wat niemand had zien aankomen, is het dezelfde inherente instabiliteit die voor nieuwe nare verrassingen gaat zorgen, er zitten gewoon teveel probleemschulden in ons systeem. Het is als een dronkenlap die uit de kroeg wordt gegooid en al waggelend op de keien dreigt te ketsen. U bent zo vriendelijk hem te ondersteunen, wat een acute verwonding voorkomt. Alleen gaat u hem ook niet helemaal naar huis brengen en hem op zijn bed leggen, dus vallen zal hij, ooit.

Maar niet nu. Het Lehman II-moment is van de baan, for the time being dan.