Gesprek met Mario Draghi van de ECB: drie prangende kwesties

Dat gesprek tussen ons parlement en Mario Draghi, de President van de ECB, was eigenlijk nogal bizar. Hier helemaal onderaan kunt u het in zijn geheel terugkijken maar het is niet waarschijnlijk dat hele volksstammen dat gaan doen. Maar in de kern mogen we constateren dat Mario Draghi nergens concreet antwoord op gaf. Zo noemde Renske Leijten van de SP de bizarre situatie dat het Zwitserse Glencore van de ECB een steuntje in de rug krijgt, het Nederlandse MKB niet. Draghi antwoordt dan dat 'fundingproblemen bij het MKB hem niet bekend zijn' maar gaat er vervolgens verder niet op in. 

Er zijn drie zaken die ons opvielen (al is er natuurlijk meer). Ten eerste: wanneer gaat dit stoppen? Zoals in het gesprek benoemd mag de ECB niet meer dan een derde van de staatsschuld van een specifiek land opkopen: anders is de relatie te innig en bestaat er geen markt meer in het schuldpapier van dat land. Bij Griekenland zitten we al ver over die grens, maar dat terzijde. Omdat er landen zijn die zo onverstandig waren hun begroting op orde te brengen (zoals Nederland en Finland) is het aanbod van staatsobligaties van die landen beperkt. 

Er is afgesproken om van alle eurolanden een evenredig deel van de de staatsschuld op te kopen: anders wordt er iemand voorgetrokken en dat mag natuurlijk niet. Dat betekent dat als de ECB tegen de 30 procent van de Nederlandse obligaties heeft opgekocht en het opkoopprogramma voor dat land moet staken, het hele programma moet beëindigen: ook voor de landen die nog steeds een flinke zet in de rug nodig hebben. Dat moment breekt eind dit jaar aan. Draghi was duidelijk: die regel wordt niet gebroken. Maar wat gaat hij dan concreet doen? Daar werd weer geen antwoord op gegeven. 

Daarnaast is dit programma niet zonder risico's. Tegenover de extra liquiditeit staan schulden bij debiteuren uit die wel degelijk een verhoogd risico op wanbetaling kennen, het was immers een kredietcrisis. Hoeveel risico loopt de ECB eigenlijk, is dat wenselijk of zelfs wel legaal en wat gebeurt er bij een verlies? Een default van een land als Griekenland of Italië noemt Draghi een 'speculeren op een zero-probability event' maar dat is het natuurlijk niet. En, zoals gezegd, de keuze voor het opkopen van obligaties van bedrijven als Glencore is eigenlijk staatssteun.
Op het moment dat de ECB aankondigt dat obligaties van dit bedrijven in aanmerking komen voor het opkoopprogramma, stijgt de koers met 50 procent. Het is onwaarschijnlijk dat die stukken tegen dezelfde gunstige prijs weer verkocht kunnen worden aan marktpartijen, want dat bedrijf zit in zwaar weer. Dat principe noemden bevriende bankiers 'Merkel ficken', waar u alles over kunt lezen in Het Euro Evangelie. Pieter Omtzigt refereerde eraan, al noemde hij het natuurlijk niet zo. Op deze drie kwesties komen we de komende weken terug. Veel sterkte met kijken voor nu.