Extreem hardnekkig, die mythe van de gender pay gap

Als iemand heel emotioneel doet, dan zijn 'ie wel gelijk hebben, zo werken die dingen. De boosheid op zich is genoeg reden om een claim niet nader te onderzoeken. Anders zou iemand die het probleem aankaartte ook niet zo boos zijn. Factchecken is dus het laatste wat een journalistiek medium moet doen. Toch? 

Achtergestelde vrouwen
Jeremy Corbyn, aanvoerder van de Britse socialisten, maakt zich druk om de achterstelling van de vrouw. Voor hetzelde werk krijgen ze tot een kwart minder betaald en dat is toch echt onrechtvaardig. Maar kan dat wel zo zijn? Veel bedrijven (waaronder de BBC) werken met CAO-lonen waardoor discriminatie van vrouwen niet eens mogelijk is, zelfs niet als iemand dat zou willen. Een verpleger bij een ziekenhuis, een timmerman of een marinier worden betaald op basis van functietitel en -jaren, er is daar weinig ruimte voor subjectiviteit.  

De denkfout bij de Gender Pay Gap is dat het problematisch geachte verschil ontstaat als we het salaris van alle vrouwen vergelijken met dat van alle mannen, ook al werken vrouwen vaker in deeltijd. Dan komt er een percentage van ongeveer 70 of 80 uit. In een perfecte wereld zou dat verschil op nul staan maar dat dat niet zo is, komt niet door discriminatie. Er is een negatieve correlatie tussen het percentage vrouwen in specifieke sectoren en het hun salaris, volgens ons eigen CBS. Een ingenieur in de energie-extractie verdient bijvoorbeeld meer dan een medewerkster van de HR-afdeling. Er is op dit moment een zeer groot overschot aan vrouwen die HBO Personeel en Arbeid studeren: bijna niemand van de dames kiest ervoor om ingenieur bij Shell te worden. Daar gaat het al mis. 

Dat effect is al zichbaar op datingsite Inner Circle. Er zijn in Amsterdam meer dan duizend vrijgezelle vrouwen die tussen de 30 en de 40 zijn en op een HR-afdeling werken. Het aantal ingenieurs in die groep bedraagt acht. Dat is dus een bewuste studiekeuze. Het is dus niet zo dat er een geheim complot is van haters van vrouwen, die die dames eens even lekker een laag salaris in de maag splitsen, vanwege hun aangeboren hekel aan vrouwen.

Seksistisch complot
Als er iets van dat 'complot' zou uitlekken, dan hebben we een rechtszaak van jewelste maar dát is dus nog nooit gebeurd, omdat het zo niet werkt. Ook zou een verstandig bedrijf dan alle mannen kunnen ontslaan en hetzelfde werk door de goedkopere vrouwen laten doen, waarmee de winst enorm toeneemt. Dat gebeurt al met Nederlandse truckers die worden ingeruild voor Poolse, waarom doen we dat dan niet met alle mannen?

Dat gebeurt niet, omdat er geen sprake is van mannen die meer verdienen dan vrouwen voor hetzelfde werk. Het werk is niet hetzelfde. Als we corrigeren voor dit verschil, dan is het effect nauwelijks tot niet zichtbaar. Let wel, dat zegt deze dame: de feministische onderzoeker Christina Hoff Sommers, die met harde cijfers aantoont dat het niet of nauwelijks te bewijzen is dat vrouwen worden achtergesteld, tenminste op de loonstrook. 

Er wordt dus wel degelijk onderzoek gedaan naar dit verschijnsel. Deze studie bijvoorbeeld is 563 keer geciteerd in andere wetenschappelijke onderzoeken. De sample beslaat 787.577 proefpersonen en krijgt het verschijnsel niet bewezen. 

Vrouwen lopen in
Mocht u het niet vertrouwen, schroomt u dan niet de onderzoeker er zelf mee te confronteren.

Onderzoekers van de Universiteit van Linz hebben in dit meta-onderzoek conclusies getrokken aan de hand van 263 papers over dit onderwerp. Daarin concluderen dat er wel sprake is van de wage gap, al hoeft dat op zich dus geen bewijs te zijn voor discriminatie zoals we hierboven zagen. Daarin staat trouwens goed nieuws voor de vrouw.

De wage gap, voor zover die erg is, daalt ook in absolute termen. Als een feminist zich stoort aan het bestaan van dit verschijnsel, dan moet ze er wel bij vertellen dat deze hard aan het afnemen is. De ophef is dus overbodig. 

Succes voor de EU
Verder onderzochten de wetenschappers welke factoren correleren met deze wage gap. Daaruit blijkt dat er sprake is van een hogere wage gap, als ze immigrant is. Dat duidt op rassendiscriminatie en niet zozeer op discriminatie op geslacht. Een mannelijke immigrant heeft op dezelfde plek hetzelfde probleem dus het heeft dan niets met seksisme te maken. Er is geen variabele die in absolute zin hoger is in deze tabel, dus zou een prangender onderdeel van de discussie moeten zijn. Leuk als men het dan over 'male privilege' heeft, dat soort emotionele termen gaan compleet voorbij aan een fatsoenlijke analyse van een verschijnsel: laat staan een positieve bijdrage. 

De Europese commissie heeft hier een overzicht met veel onderzoek naar het verschijnsel en klopt zichzelf op de borst: directe discriminatie is er niet of nauwelijks, wat het gevolg is van wetgeving: een succes voor de EU dus, de afwezigheid van vrouwendiscriminatie in deze.

Het is wel degelijk zo dat vrouwen onderdrukt en uitgebuit (kunnen) worden. Maar als er sprake is van discriminatie op basis van geslacht waardoor een vrouw een baan niet krijgt, of slecht wordt behandeld op basis van geslacht, dan is discriminatie op de loonstaat nu net géén probleem. Ze krijgt de desbetreffende baan dan niet.

Andere keuzes
Om vooruitgang op deze onderwerpen te bereiken is eerlijke informatievoorziening nodig. Dit soort acties doet het tegenovergestelde, want het richt de schaarse aandacht op het verkeerde. Daarom maken oproepen als die van Corbyn het probleem erger. Dat heeft niks met het bestrijden van onderdrukking van vrouwen te maken, enkel met het eigen belang: aandacht. 

Samengevat is de totale loonsom van vrouwen lager dan die van mannen. Maar vrouwen maken dan ook minder uren in een leven, al was het zo dat ze de hele last van het kinderen baren moeten dragen: een biologisch gegeven. Een soort solidariteitstaks bij mannen zou wellicht op zijn plaats zijn. Maar de lagere opgetelde loonstrook is geen doelbewuste discriminatie bij hetzelfde werk: vrouwen maken minder uren. Ook maken ze andere studiekeuzes. 

Als we naar de lijst met partners bij PwC kijken (willekeurig voorbeeld), dan zien we bijna uitsluitend mannen. Daar zijn twee snelle verklaringen voor te bedenken. De opleiding die nodig is om hier terecht te komen is (of was dat in het verleden) een plek die vooral mannen trekt. Ook kan het zo zijn dat dit een vrouwonvriendelijk bedrijf is - let op het woord 'kan' - waardoor vrouwen niet doorstromen. Ook dan is dat geen 'Gender Pay Gap', omdat er geen sprake is van gelijk werk. Dat die banen dan niet aan vrouwen worden gegeven (als dat al zo gebeurt) is sprake van discriminatie bij de selectie en niet bij de uitbetaling

Bedenkelijke reputatie
Er zijn trouwens best wat bedrijven in het Amsterdamse corporate wereldje met een bedenkelijke reputatie als het om het laten doorstromen van dames gaat. Die zitten voor in een specifieke sector waarvan we geen namen van bedrijven noemen, hebben we weer een reeks rechtszaken aan de broek hangen (dat laatste is een hint). Als deze worden aangepakt met de bril van Gender Pay Gap op, dan kunnen ze zich heel makkelijk vrijpleiten. Alle secretaresses verdienen net zoveel als mannen die hetzelfde werk doen, kunnen ze dan tonen. Waarom de vrouwen daar alleen secretaresse kunnen worden blijft dan buiten beschouwing, als het enkel om de Gender Pay Gap gaat en niet het promotiebeleid bijvoorbeeld. 

Feminisme zoals we het nu zien is dus erg schadelijk voor de belangen van onderdrukte mensen. We moeten er zo snel mogelijk vanaf