Er staat toch geen conflict tussen Assad en de Koerden op uitbreken?

Ondertussen in Syrië. Die Assad gaat best lekker, als hij uw ding is tenminste. De afgelopen maanden heeft hij een paar belangrijke overwinningen tegen ISIS behaald en dan doemt er een andere vraag op: er komt toch geen conflict met Koerden?

Weinig ambitieus
Makkelijk is het niet. Geel, in een paar tinten, zijn de Koerden in Irak en Syrië. De regeringen zijn rood/roze. ISIS is zwart. Al-Nusra is lichtgroen en de rest van de rebellen zijn donkergroen, al is dat niet echt een homogene, stabiele groep. Donkerblauw is Hezbollah, de regering van Libanon is oranje. Boven de situatie in juni, nu die van vandaag.  

Syrian, Iraqi, and Lebanese insurgencies.png
By BlueHypercane761 - Own work w:en:Template:Syrian, Iraqi, and Lebanese insurgencies detailed map, CC BY-SA 4.0, Link

Twee jaar geleden had het leger van President Bashar al-Assad het nog over 'aanwezig zijn in de vier uithoeken van het land'. Dat is een weinig ambitieuze territoriale doelstelling voor een strijdmacht die het wettige regime zegt te vertegenwoordigen. Maar de situatie was er ook naar. Het leger had controle over een strook rondom de snelweg van de hoofstad Damascus naar de kust, het gebied waarmee het Aleppo belegerde in het noorden, de enclave in het noordoosten bij Hassakah (nu nog steeds het kleine rode punt in het boven/midden van de kaart, bij de Turkse grens) en het belegerde Deir-ez-Zor in het oosten. 

Onderhandelingstafel
Wellicht dat Assad dacht het conflict op de onderhandelingstafel beslist zou worden. Door toch nog ergens wat gebied te hebben zou zijn positie nog iets voorstellen. Vooral door Russische bombardementen en steun uit Iran is dat nu wel anders. Aleppo is ingenomen en in juni van dit jaar wist Assad een grensovergang in het zuid-oosten van het land terug te pakken. 

Dat heeft nogal wat gevolgen. Iran kan Syrië nu over de weg bevoorraden, wat een stuk makkelijker en goedkoper is. Verder zaten er in het gebied ten zuiden van Palmyra (dus ten noorden van de grens met Jordanië) rebellen die door de VS werden bewapend om tegen ISIS te vechten. In de praktijk schoten ze vooral op troepen van Assad. Omdat het nu onmogelijk is om van deze rebellen een macht te maken die ISIS kan bestrijden (ze grenzen niet meer aan de Islamitische staat), zonder tenminste goedkeuring van het regime, hebben de VS het bewapenen van deze rebellen gestaakt.  

Het ingewikkelde aan dit conflict is dat de regeringen van Irak en Syrië allebei tegen ISIS vechten, evenals de Koerden in beide landen. Dat is ook zichtbaar aan de noordelijke grens van de twee landen, waar de regering van Irak kennelijk acties coördineert met de Koerden in Syrië. De Russen zijn bondgenoot van de vier partijen (Koerden en regeringen in Syrië en Irak), terwijl de Amerikanen de regering van Irak steunen maar willen dat die van Syrië valt terwijl de laatste twee wel bondgenoot van elkaar zijn. 

Rojave
Sorry, het is wat ingewikkeld, maar blijft u nog even wakker. Gewoon teruglezen, rustig op u in laten werken en het blijft wel hangen. Het is belangrijk, want er ligt een vervelende volgende ontwikkeling op de loer. Zoals onze eigen correspont uit Irak Zuhoor al schreef, staan er gebieden de facto onder controle van de Koerden terwijl de bewoners zelf Soenitische Arabieren zijn die niet onder een Koerdisch bewind willen leven. 

In Irak zijn dat de groene stippen (rebellen dus) in het gele, Koerdische gebied. In deze zogeheten deelstaal Rojave hebben deze Arabische dorpen zelfbestuur. De regering van Syrië zal die gebieden simpelweg als onderdeel van de Arabische republiek zien. Daar ligt een conflict op de loer. 

Toen ISIS, tegelijkertijd, de overhand had in de strijd tegen zowel de Koerden als de regering, besloten deze samen te werken. Nu ISIS ver is teruggedrongen krijgen de twee voormalige underdogs wellicht zelf ruzie. Dat zien we aan het gebied te westen van Raqqa, de eigenlijke hoofdstad van het 'kalifaat'.

De regering heeft het gebied ten oosten van Aleppo terugveroverd en wil graag het belegerde Deir-er-Zor ontzetten. De blauwe vlek op de grens tussen de Koerden en de regering bovenin is een stuwmeer genaamd Lake Assad. In de lente van dit jaar steken de Koerden het over, met hulp van de Amerikaanse luchtmacht, waarna ze een onbeschermd bruggehoofd (bij de rode pijl) hebben voor verdere operaties. 

Op zich was die landing helemaal niet logisch. Raqqa was al omsingeld en de dorpen die ten zuiden van Lake Assad liggen zijn Arabisch. De zo met pijn en moeite veroverde gebieden liggen ook ver van het oorspronkelijke Koerdische gebied. Het lijkt erop dat ze het leger van Assad de pas willen afsnijden bij diens veldtoch naar het oosten en dat is ook feitelijk wat er gebeurt. 

Opgedrongen liefde
Assad en de Koerden zijn ook geen logische bondgenoten. De protesten tegen het regime vonden voor een belangrijk deel, in het begin dan, juist plaats in de Koerdische gebieden. De regering heeft wel degelijk geprobeerd deze neer te slaan met bombardementen, die burgerdoden tot gevolg hadden. Dat is mislukt en de regeringstroepen droegen het gezag in die gebieden over aan Koerdische milities. Door de opkomst van ISIS werden ze gedwongen om samen te werken, maar van echte liefde is eigenlijk geen sprake. 

Een conflict zal bijzonder pijnlijk zijn, omdat de Koerden gebied hebben dat ze nooit tegen de regering zouden kunnen beschermen, maar andersom is dat ook zo (bijvoorbeeld de rode enclaves in het noord-oosten van Syrië). De hier afgesloten troepen, moe van jaren oorlog, zullen zich dan dood moeten vechten tegen een overmacht. Maar het lijkt onvermijdelijk. 

Creatief beestje
Daarom een voorspelling. Naarmate ISIS verzwakt, zal het conflict tussen de regering en de Koerden weer oplaaien. Veel van 'groene stippen' in Koerdisch gebied worden bewoond door Arabieren die zich dan wel geen Koerd voelen, als Arabier hangen ze weer een andere Islamitische stroming aan dan de Alawitische Assad (die wel Arabier is). Dat zou ook weer een bron van conflict kunnen worden. De kans is dus groot dat er een naast restanten 'groen' en 'zwart' twee dominante partijen overblijven, het regime en Rojava, die in een onderling conflict de Syrische burgeroorlog beslechten. 

U ziet dat de mens een creatief beestje is, die verzint altijd wel een reden om te vechten.