Wehkamp woekert klanten stuk met enorme rente, maakt nog steeds verlies

Er vallen twee dingen op aan dat verse jaarverslag van RFS Holland Holding, het moederbedrijf van Wehkamp. Ondanks dat webwinkels de retail uit de winkelstraten van Nederland hebben weggeconcurreerd, maakt Wehkamp verlies. En een bijzonder groot deel van de inkomsten komt uit dochterbedrijf Lacent, dat kredietjes voor de clièntele regelt. Tegen een krankzinnig hoge rente, dat is. Wehkamp is dus geen retailbedrijf maar een bank. 

Geflatteerd
Ja, Wehkamp maakte vorig jaar winst, € 4,2 miljoen om precies te zijn. Een jaar eerder bedroeg het verlies nog € 21,2 miljoen, wat voor een groot gedeelte werd veroorzaakt door de kosten van een nieuw distributiecentrum. Alleen zijn de cijfers van het vorige gebroken boekjaar wat geflatteerd.

Er was een eenmalige bate van € 15 miljoen, vooral door de verkoop van webwinkel Fonq aan Ad Scheepbouwer & friends. Zonder deze post maakt Wehkamp dus verlies. Volgend jaar ontbreken de inkomsten uit Fonq dus het is waarschijnlijk dat Wehkamp dan weer verlies gaat maken. Vreemd, aangezien thuisshoppen de retailsector heeft omgegooid zouden we mogen verwachten dat de Wehkamps van de wereld meer winst maakten maar dat is dus niet zo. Wehkamp heeft een flinterdunne, zo niet negatieve marge. 

Vorig jaar werd er voor precies € 768.409.000 gefactureerd aan klanten. In acht jaar is dat bijna een verdubbeling dus aan de omzet ligt het niet. De verkoop- en transportkosten groeien harder dan de omzet, waardoor er onder de streep niets overblijft. In bovenstaande omzetcijfers is Lacent meegenomen. De omzet van de kredietverstrekker zelf is echter dalende. 

Hoe dat komt? Wehkamp/Lacent heeft last van de wetgever. Sinds 2010 al is de overheid bezig om overkreditering te voorkomen, mede door maximumtarieven in te stellen. 

Predatory lender
Uit de jaarrekening van Wehkamp blijkt nog iets leuks. Lacent is een zogeheten predatory lender. Om aankopen te financieren is er de mogelijkheid om een krediet af te sluiten, maar Wehkamp leent ook geld uit aan mensen die niets komen kopen. Eigenlijk is Wehkamp dus een soort bank, maar wel eentje die klanten een poot uitdraait. Kijk maar.

Wehkamp heeft voor € 450 miljoen aan kredieten uitstaan. De voorziening voor wanbetaling bedraagt op jaarbasis vier procent. Dat betekent dat Wehkamp van 24 op de 25 klanten de rekening betaald krijgt, met of zonder tussenkomst van een incassobureau. Toch staat de rente op 14 procent, omdat de overheid dat als maximum heeft ingesteld. Het feit dat Wehkamp tegen dat plafond zit, betekent dat het geen concurrerend laag tarief wil aanbieden maar de klant zoveel mogelijk laat bloeden voor risico dat niet bestaat. Waarom doen ze dat?

Wehkamp securitiseert de kredietjes. Dat betekent de rente die de klanten betalen worden doorgesluisd naar een offshore vennootschap, die ze dooruitdeelt aan een syndicaat van onbekende banken en andere financiële instellingen. Die worden lachend rijk van de rente die Wehkamp in rekening brengt. Daarom pushen ze Wehkamp om meer nieuwe leenklanten te trekken, bijvoorbeeld via de genoemde consumptieve kredieten voor anderen dan de eigen klanten. De financieringsmaatschappij trekt dus aan de klant in plaats van andersom. Voor meer over securitiseren kijkt u naar de special met Sven Hulleman.  

Syndicaat van banken
Sterker nog, alleen de gezonde kredieten worden gesecuritiseerd. Logisch, anders zou een andere partij geen transactie met Wehkamp aangaan. Dat betekent dat de retailer de eigen klanten doelbewust teveel laat betalen, om de partnerbanken een fijne winst te bezorgen. Eigenlijk zijn de kopers bij Wehkamp dus geen klant van het bedrijf. Het genoemde syndicaat is dat, want die verdienen geld aan de mensen die Wehkamp aanlevert. Als een klant die bij een gesecuritiseerde lening hoort een rente van veertien procent betaalt, dan is dat een krankzinnig hoog percentage. Immers, omdat deze de lening altijd terugbetaalt, is het overgrote deel van die rente pure winst voor Lacent, Wehkamp en de aangesloten banken. De woekerwinsten van Lacent zijn daarmee groter dan de transactiewinsten die Wehkamp in de nabije toekomst ooit zou kunnen realiseren met het schuiven met dozen.  

In het jaarverlslag van 2010 staat dat het programma in 2011 beëindigd zou worden. Uit het laatste jaarverslag blijkt echter dat het verlengd is tot tenminste 2020 en uit de begeleidende tekst blijkt ook dat Wehkamp er dan liever niet mee zal stoppen. Daarmee blijven klanten veel te veel betalen, wat doet vermoeden dat we inderdaad geen enkele les uit de kredietcrisis hebben getrokken. Wehkamp zal hier pas mee stoppen als het bedrijf daar door de wetgever toe wordt gedwongen, dus wie de schoen past trekke hem aan. Een alternatief is dat financiële bedrijven als Lacent/Wehkamp een eigen jaarrekening moeten opstellen, waar precies uit blijkt hoe de inkomsten worden verdeeld tussen de originator van de krediet (Lacent dus) en de banken die meedoen met de securitisatie. Dan wordt u als klant hard genomen door Wehkamp als u daar een kredietje afsluit, zonder bijbehorende Vaseline en cocktail zoals dat bij ons de Reguliersdwarsstraat usance is, maar wie de moeite neemt kan dan wel ontdekken hoe hard zij of hij dan precies genomen wordt. Dat zou het principe van marktwerking, dat in dit deel van de financiële sector niet bestaat, toch een beetje ten goede moeten komen.