President Oekraïne: 'ik verkocht géén raketten aan Noord-Korea, pinky swear,'

Toch fijn, staatshoofden die direct via social media communiceren. Trump doet het, de premier van India doet het (komen we later op) en al eerder wezen we op de openhartige President van Oekraïne, Petro Porosjenko. Het fijne is immers dat u als kritische denker ook direct reacties kunt insturen.

Mooie reclame
Volgens een artikel in The New York Times is Oekraïne de plek waar de Noord-Koreanen hun raketten en motoren daarvoor inkopen. De krant haalt anonieme bronnen aan en dat maakt het lastig om te geloven, of te ontkennen. Die dingen gaan hand in hand, dat weet u. 

Porosjenko ontkent het, op zijn Facebook-pagina. Hij dankt de krant voor de aandacht, want 'nu is de wereld bekend met de raket- en ruimtevaarttechnologie van mijn land'. Maar hij voegt er wel aan toe dat Oekraïne geen spullen aan Noord-Korea levert. Dat zou ook wel erg pijnlijk zijn, gegeven dat dit land bij de NAVO wil komen maar dan wel de belangen van de VS in het Verre Oosten schaadt. 

De fabriek waar het om gaat heet Yuzmash. Deze is in 1944 door het politbureau in Dnjepropetrovsk geplaatst, in het midden van Oekraïne. Het heeft een interessante geschiedenis, u kunt erover lezen op de website. Aanvankelijk maakte de fabriek auto's, maar dat ging niet snel genoeg. De fabriek kreeg inferieur materiaal en te weinig geld van Moskou. De eerste directeur, ene A. Romanov, verdween daarom in 1947 van de aardbodem.

Raketten
Zijn opvolgers verging het beter. In de jaren '60 begon de fabriek tractoren te maken en ook te exporteren. In 1952 was het directeur L. Smirnov die raketten begon te ontwikkelen in de zogeheten R-serie. Inmiddels worden deze door NASA en Boeing gebruikt om satelieten te lanceren. Dat is een pijnlijk gegeven voor de Russen. 

Destijds besloten de Sovjets dat grote, industriële complexen over het hele land verdeeld moesten worden. Overal moesten werknemers immers kunnen profiteren van de arbeidersrevolutie. Een aantal strategisch belangrijke onderdelen kwamen daarom in Oekraïne te liggen, zoals de fabrieken onder MetInvest die inmiddels naar de Zuidas zijn overgeboekt. 

Integriteit respecteren
Een belangrijk onderdeel van de Russische nucleaire afschrikkingsmacht bestaat uit deze intercontinentale raketten, die het overhield uit het Sovjet-arsenaal. Dat is destijds verdeeld onder Rusland, Oekraïne, Kazachstan en Wit-Rusland. Deze landen, met name Oekraïne, sloten in 1994 het Memorandum van Budapest. Daarin deden ze afstand van deze wapens, wat het Westen waardeerde omdat verspreiding naar ongure types dan wordt vermeden. Als er allemaal kernwapens in arme landen rondgeslingerd liggen, daar wordt niemand blij van. 

In ruil daarvoor zou Rusland de territoriale integriteit van het buurland moeten respecteren. Dat betekent dat rommelen aan de grens of zelfs troepen in een burgeroorlog in dat land stiekem ondersteunen niet de bedoeling is. We weten allemaal hoe dat afliep

Omdat de relatie tussen Kiev en Moskou bijzonder hard verslechtert, is het niet waarschijnlijk dat Oekraïne de Russen aan nieuwe raketten wil helpen. Dat is vrij problematisch voor Putin, want zijn complete capaciteit om die krengen te bouwen, een ervenis uit vroeger tijden, is in het buurland gelocaliseerd. 

Nucleair evenwicht
Het idee van zo'n intercontinentale raket is dat de lanceerinrichting zich constant verplaatst, zodat een tegenstander niet weet waar de aanval vandaan komt. Dat maakt een 'preemptive strike' moeilijker. Nu zijn de Amerikanen druk bezig om de afweer tegen intercontintentale raketten te verbeteren. Het gaat daarbij om het zogeheten raketschild, dat de NAVO in Polen plaatste om een aanval uit Iran op te kunnen vangen. Dat land heeft helemaal geen nucleaire wapens, maar dat maakt niet uit. 

Het idee van zo'n raketschild stamt al uit 2002. Omdat Rusland geen geld heeft of had voor een afweersysteem maar de VS wel, dreigt er een onbalans te onstaan in het nucleaire evenwicht van na de Koude Oorlog. De Russen bouwen als tegenreactie meer 'MIRV's', dat zijn kernkoppen die uit meerdere kleine bommen bestaan. Boven het doel verspreidt de intercontinentale raket de bommetjes, waardoor de kans groter is dat niet allemaal worden onderschept en minstens een ervan het doel ook echt raakt. 

Door Oekraïne in onze invloedssfeer te trekken, zowel economisch als politiek en militair, en vervolgens sancties in te stellen, hebben we Rusland strategisch gezien op de knieën gedwongen. Waarom het Westen zo enorm assertief moet zijn terwijl Moskou allang de onderliggende partij is, dat weet niemand. Misschien had het programma van Noord-Korea intussen ook wel wat aandacht verdient. Maar een gevolg van het uitblijven van Russische orders is dat Yuzmash dus ook nauwelijks nog klanten heeft. Het is daarom aanlokkelijk om de technologie maar in Pyongjang te slijten. Maar daar is dus absoluut geen sprake van, aldus het Facebook-bericht van deze president. Erewoord.