Orkaan Irma toont aan hoe klimaatverandering de wereld gaat vernietigen. Of niet.

Nederlandse journalisten kunnen niet rekenen, zijn lui en schrijven vanuit een ideologische vooringenomenheid. Zo, wat heb je überhaupt aan eigenlijk aan vrienden? Daarom.

De aarde warmt op en dat is de schuld van de mens. Er komen meer orkanen en die zullen ook veel heftiger zijn, dus reken maar op steeds grotere schadeposten. Erg hè, die Donald Trump?

Zomaar een vraagje. Als een journalist er al niet in slaagt om euro's naar dollars om te rekenen, mogen we het/hem/haar dan wel vertrouwen met het correct interpreteren van data die het verband tussen CO2 en de heftigheid van orkanen aantonen? De vraag stellen is hem beantwoorden. 

Leunstoel
Intiütief is het aantrekkelijk om een verband tussen het klimaat en weersverschijnselen te vermoeden, want het heeft allemaal met elkaar te maken. Toch? Maar als meer CO2 voor meer orkanen zorgt, hoe gaat dat mechanisme dan precies in zijn werk? Is het verband er überhaupt wel? 925 is een financiële site, dus we beperken ons tot de conclusies die klimaatpanel IPCC geeft. We zijn niet zelf op de Zuidpool geweest om ijskernen op te boren, dus leunstoelkritiek op een wetenschappelijke discipline is eigenlijk altijd onzinnig

Het IPCC is een club van duizenden wetenschappers, die metingen verrichten en daar artikelen over publiceren. Voor een buitenstaander is het onmogelijk om alles te volgen, want duizenden mensen kunnen meer woorden produceren dan een enkeling in een leven kan lezen, laat staan controleren door alle onderzoeken te herhalen. Het IPCC wordt wel eens als linkse bende omschreven die onderzoeken manipuleert teneinde het publieke debat in een bepaalde richting te duwen.

Lastig voor te stellen, want de individuele onderzoeken hebben altijd betrekking op een zeer specialistisch deelgebied, zoals gereconstrueerde sneeuwval in de ijstijd. De desbetreffende auteurs zouden zichzelf zeer kwetsbaar maken voor kritiek en het belang van het aandikken van bepaalde gegevens in het grotere geheel is onmogelijk in te schatten. Daarom, al die deelonderzoeken, vertrouw ze maar gewoon of gooi dan ook meteen alle wetenschap maar in de afvalbak

Ideologie
Aan de andere kant is er wel degelijk sprake van een redelijk spastische reactie vanuit de andere hoek van het politiek spectrum. Zo zijn er mensen die denken dat koolstofdioxide een racistisch gas is, dat bepaalde pigmentaties doelbewust erger treft dan andere. 

En nee, Qatar is de grootste vervuiler, ver voor het Verenigd Koninkrijk. Maar in een emotioneel debat mogen we met cijfers rommelen, is kennelijk de gedachte. De gemiddelde Qatari slurpt per jaar zoveel benzine dat diens CO2 uitstoot vier keer zo groot is als die van een Nederlander, terwijl we toch bekend staan als handelsland. Hoe zit het nu met die orkanen?

Het IPCC verwijst in deze naar de Amerikaanse meteorologische dienst NOAA, die een cijferreeks publiceerde over orkanen die het Amerikaanse vasteland bereiken. Per seizoen worden alle orkanen ingedeeld in vier categorieën, met daarbij de gemeten windsnelheid en dichtheid van de kern van de storm. Hoe je dat allemaal meet: schiet ons maar lek, we varen er even blind op. 

De data, uitgesplitst per decennium, zijn lastig te visualiseren. Het gaat er hier dus om of er een trend waar te nemen is, wat wil zeggen dat er sinds het begin van de industriële revolutie inderdaad sprake is van een verandering in de trend van de heftigheid van de stormen.

Minder orkanen
Laten we daarom een tienjaars moving average maken van de snelheid in knopen en 'core pressure'. Luchtdruk meten we in millibar, waarbij 1.000 'gewoon' is, wat dat ook moge betekenen, maar een grotere afwijking ten opzichte van 1.000 (linker schaal) is dus een heftiger lage-drukgebied en daarmee orkaan. Een knoop is pak hem beet twee kilometer per uur (rechts).

Als leek zou u kunnen bevroeden dat een combinatie van 1) groter drukverschil en 2) hardere wind vervelender orkanen oplevert en als daar sprake van is door klimaatverandering, er een trend opduikt sinds het begin van de meting. Die trend ontbreekt. Warmer weer levert geen extremere orkanen op. 

Sterker nog, het totale aantal orkanen per decennium lijkt eigenlijk te dalen sinds 1850. Het tweede decennium van deze eeuw is nog niet voorbij, dus van de zes orkanen die de VS bereikten sinds 2010 rekenen we de helft erbij. 

Overigens lijken snelheid en dichtheid eerder op elkaar te reageren, dan dat een van deze verschijnselen correleert met tijd (en daarmee CO2). Dat is correct, tenminste, daar wordt onderzoek naar gedaan waarbij het bestaan van zo'n relatie wordt bevestigd. Als twee orkanen dezelfde hoeveelheid energie hebben en de een kent een hogere windsnelheid, dan is hij eerder uit elkaar gewaaid en wordt er een lagere dichtheid gemeten op het moment dat deze de kust bereikt. 

Het IPCC is er ook helder over dat de data geen toename van het aantal orkanen bewijzen, dat verschijnsel zou niet logisch te verklaren zijn maar het verschijnsel is vooral simpelweg niet waar te nemen. 

Die IPCC-documenten zijn ook een baken van rust in een verder verhit debat. Zo zal een warmere aarde voor meer doden door oververhitting zorgen, dat zult u begrijpen. Alleen wordt er wel in een adem wel bij vermeld dat het aantal doden door extreme kou dan ook zal afnemen en dat laatste maakt meer slachtoffers op jaarbasis. 

Energietransitie
De storm Irma zal ongetwijfeld veel schade en zeer waarschijnlijk dodelijke slachtoffers opleveren. Dan lezen we morgen in de krant hoe erg klimaatverandering is, waarna iedereen zich in zijn ideologische kampje verschanst en het publieke debat wordt bevuild met allemaal boze kreten, foute feiten en ongepaste vergelijkingen. Het praktische eindresultaat is dan nihil.

Best jammer, want een debat over het milieu, onze energievoorziening en de wenselijkheid van een energietransatie verdient meer nuance. Want onze verslaving aan die fossiele brandstoffen, daar raken we liever vandaag nog vanaf.