Speech in nepparlement toont twee smaken: religieuze verering of niet

Nou nou nou, zeg, moet dat nu weer zo fel? 'Nepparlement', dat is toch helemaal niet aardig? Die Guy Verhofstadt bedoelt het toch allemaal goed en de laatste keer dat we het controleerden was hij toch echt lid van een daadwerkelijk bestaand parlement? Allemaal waar, maar ook weer niet. 

Het is moeilijk om het Belgische steenkolen-Engels de volledige zeven minuten te verdragen, dus gelukkig is er ondertiteling. Vandaag hield de voorzitter van de Europese commissie de zogeheten 'State of the Union' speech, want de President van de VS doet dat ook elk jaar en in Brussel proberen ze heel hard op dat grote land te lijken. Die speech staat hier

In het kort is de voorzitter, Jean-Claude Juncker, heel erg blij. Het gaat namelijk heel goed met de EU, dus het is tijd om deze te verdiepen. Europees leger, Europese belastingen, noem het allemaal maar op. En Guy Verhofstadt, voorzitter van de liberale fractie (VVD en D66) is ook door het dolle heen. Wat is er dan mis met dit feestje?

1) Voor of tegen
Opmerkelijk genoeg zegt Verhofstadt dat 'we' de verkiezingen in Frankrijk hebben gewonnen. Daarmee bedoelt hij kennelijk dat de overwinning van Emmanuel Macron ook een beetje zijn feestje is. Er bestaan dus politici die het Europese project bij het religieuze af vereren, naast mensen die hun bedenkingen hebben. Frans Timmermans is een Europees socialist, Juncker een Christen en Verhofstadt een liberaal. Dat maakt niet uit: iedereen denkt hetzelfde, spreekt elkaar met de voornaam en alle mannen zoenen onderling. Het lijkt de Amsterdamse Reguliersdwarstraat wel.

Een andere indeling tussen de politici zou zijn dat de parlementariërs een zeer kritische houding jegens de uitvoerende macht zouden kunnen uitdragen, zijnde de commissieleden. Daar is geen sprake van. Vergelijk het met een onderonsje in de Tweede Kamer waar Jesse Klaver zeven minuten lang oreert over hoe geweldig hij 'zijn Mark' vindt. 

2) Nepparlement
Vervelend genoeg bestaat er voor een europarlementariër ook geen alternatief voor schoothondje spelen: vandaar de term 'nepparlement'. Een europarlementariër heeft het recht om de commissie te vragen een wetsvoorstel in te dienen, waarna het parlement een oordeel mag uitspreken. Dat gebeurt dus enkel als de commissie, de uitvoerende macht, een voorstel indient waarvan het weet dat de controlerende en wetgevende macht ermee akkoord zal gaan. Alles wat in dit parlement wordt besproken, betreft onderwerpen waar iedereen het allang over eens is, daarom is het er zo knus. Het Europees parlement heeft geen recht van initiatief. 

Het Nederlandse parlement heeft dat wel: een Kamerlid kan hier zelfstandig een wetsvoorstel indienen en meestanders winnen, moties indienen en parlementaire enquêtes organiseren. Dit vreemde gebrek op Europees niveau is vastgelegd in artikel 225 van het verdrag van Lissabon, dat in 2005 door een meederheid van de Nederlanders per referendum is gewezen. Bij elke bevoegdheid die naar Brussel wordt overgeheveld, wordt de mogelijkheid tot kritische bevraging door een volksvertegenwoordiger geëlimineerd en verliest Europa meer en meer aan democratisch gehalte.

3) Het stopt niet
Het onvermijdelijke gevolg is dat de uitvoerende macht, in de vorm van de raad van Europese regeringsleiders en de commissie, zonder enige democratische inmenging tot verdere verdieping of uitbreiding van de unie kan komen. Wat u vindt, maakt eigenlijk niet zoveel uit. Bij elk onderwerp wordt dan de term 'unie' toegevoegd. Zo is er een 'Energie-Unie', maar ook een 'Defensie-Unie' en een 'Bankenunie'. 

Daarbij betreft het verstrekkende integratie die niet zonder gevaren is. Een bankenunie, bijvoorbeeld, is een gigantische bron van moral hazard, want het komt neer op een Europees loket waar banken hun rommelkredieten kunnen dumpen. In het verdrag van Maastricht is dat ook verboden. De ECB mag geen schuldbewijzen van overheden kopen en lidstaten staan niet garant voor elkaars schulden. Dat verdrag werd wel op democratische wijze door het Nederlandse parlement geratificeerd, maar door nieuwe bepalingen wordt dit artikel 104, de no-bailout clausule, steeds een beetje aangevreten. 

Daarom, het houdt niet op, niet vanzelf.