Kan Noord-Korea wel een Amerikaanse bommenwerper uit de lucht schieten?

Waarom mensen dit soort lezersvragen bij ons indienen, Joost mag het weten. Maar laten we het eens proberen, met de kanttekening erbij dat we geen enkele bron of wat dan ook in Noord-Korea hebben, helaas. Maar er is wel zoiets als de Zweedse club SIPRI, die alle wapenverkopen registreert. En met die informatie komen we een heel eind.

Het wordt weer ouderwets gezellig op het Koreaanse schiereiland. Noord-Korea heeft naar eigen zeggen een kernbom ontwikkeld, waarmee het onaanraakbaar zou zijn. Donald Trump voert oorlog op Twitter. No joke: een Amerikaanse president het met scheldkanonnades uitvecht op social media. 

Als reactie op deze Tweet stelde Noord-Korea dat het bereid en in staat is om een Amerikaanse bommenwerper uit de lucht te schieten. Of dat een wenselijke uitkomst zou hebben en voor Noord-Korea een goed idee zou zijn is een tweede. Maar zou de luchtmacht van het land ertoe in staat zijn? Leest u overigens ook het Korea-topic van vorige maand, met wat achtergrond bij het conflict.

Vriendschap
Het Zweedse SIPRI heeft een database met wapenverkopen van Bejing en Moskou aan Noord-Korea. In 1961 sloot het laatste land een vriendschapsverdrag met beide partijen, waarvan de inhoud nog steeds niet helemaal helder is.

Hier zien we de opa van Kim-Jung Un het verdrag met China bezegelen met een handdruk.

De verdragen bevatten in ieder geval clausules tot wederzijdse bijstand en leveranties van wapens, waardoor Noord-Korea een luchtmacht heeft die volledig uit toestellen van beide landen bestaat. Het zijn er op papier een kleine duizend en dat is niet weinig. 

De hele lijst met leveranties uit de database van SIPRI staat onderaan, van zowel de Sovjet-Unie als opvolger Rusland. Met het einde van de Koude Oorlog was er geen noodzaak om Noord-Korea nog langer te steunen, dus er is een duidelijke daling in het aantal leveranties waar te nemen. Kim-Jung Un zit nu met een vervelend steentje in zijn schoen: hij heeft een luchtmacht die hopeloos verouderd is.

Messerschmitt
Een direct conflict met Zuid-Korea of de VS zou niet meer dan een realistische oefening voor de tegenstander opleveren. Zo houdt het de Ilyushin Il-28 in de lucht (hierboven), een jager-bommenwerper die de Chinezen hebben nagemaakt van een Russisch origineel.

Als u graag naar films over de Tweede Wereldoorlog kijkt, dan zult u wellicht vinden dat dit apparaat erg op een Messerschmitt van Nazi-Duitsland lijkt. Dat is ook zo. Dit vliegtuig is een ontwerp uit 1948, gebaseerd op wat de Sovjets hadden geleerd van buitgemaakte Duitse straaljagers. Het is een technologische prestatie van formaat van Noord-Korea dat ze dit ding nog in de lucht weten te houden. Maar of het nog veel pijn kan doen is natuurlijk maar de vraag. 

Verder heeft Noord-Korea veel van dit soort toestellen, Chinese kopieën van exportvliegtuigen die minder goed zijn dan het oorspronkelijke toestel dat door de Russen zelf werd gebruikt. Dat was een bewuste tactiek van de Russen: als het ooit met een voormalige bondgenoot in conflict zou komen, dan beschikte het zelf over kwalitatief betere wapens. 

Hopeloos verouderd
Deze MIG's en de varianten erop bleken toch van uitstekende kwaliteit te zijn. Tenminste, aan het begin van de Vietnam-Oorlog, een halve eeuw geleden. De Shenyang J-5 op de foto is een van de eerste toestellen die China zelf produceerde en was dus ook een soort testcase. Bij de introductie in 1964 was het al achterhaald. Toch hebben de Chinezen er tot eind jaren '80 mee gevlogen. Nu is het de ruggegraat van de Noord-Koreaanse luchtmacht, dat dus op een vliegend museum lijkt.

Als Noord-Korea vliegtuigen heeft die zo oud zijn, dan kan het bijna niet anders dan dat ze bijna nooit vliegen. De piloten zullen dus weinig hebben kunnen trainen, wat hun toch al penibele vergelijking met hun Zuid-Koreaanse en Amerikaanse mogelijke tegenstanders alleen mear verslechtert. Er staan maar twee wapens op de lijst van SIPRI waar Kim-Jung Un ook echt een deuk in een pakje boter mee zou kunnen slaan. 

Na 1990 is Rusland bijna helemaal gestopt met het leveren van wapens aan Noord Korea, hoewel sommige bestaande contracten nog wel gerespecteerd werden. In ieder geval heeft Noord-Korea in 1992 nog drie van deze MIG-29 toestellen gekregen, met tien raketten voor de lange afstand en veertig voor de korte. In 1987 ontving hij al veertien van deze vliegtuigen. Heel veel is het niet, maar daarmee zou Kim-Jung Un inderdaad een Amerikaanse bommenwerper mee neer kunnen halen.

Overlopen
Door simpelweg de piloot te laten opstijgen riskeren de Noord-Koreanen wel dat hij overloopt, met toestel en al, wat een fikse aderlating zou zijn. Verder had de bommenwerper die Trump langs de grens met Noord-Korea liet vliegen een behoorlijke escorte, maar in theorie is het een reëel dreigement uit Pyongyang. 

Verder beschikt dat regime ook nog over 75 luchtdoelraketten van het type S-200, volgens de lijst van SIPRI. Die zijn in 1984 geleverd. Een raket afvuren zal voor Kim-Jung Un een betere optie zijn dan een luchtgevecht uitlokken, als hij al een knokpartij overweegt. Volgens de maker Almaz-Antey heeft de opvolger van de raket een levensduur van twintig jaar, daarna moet hij weer worden opgelapt in de fabriek. Het is dus goed mogelijk dat deze dingen het niet meer doen. 

Dat zou maar goed zijn ook, want dodelijk zijn ze zeker. Op 4 oktober 2001 hielden Oekraïne en Rusland een gezamenlijke militaire oefening op de Krim, toen nog wel. Het Russische verkeersvliegtuig Siberia Airlines 1812 vloog langs het schiereieland en werd per ongeluk neergehaald door een Oekraïense S-200, met 78 dodelijke slachtoffers tot gevolg. Een S-200 is dus al een verouderde raket, maar met 210 kilo aan explosieven in de kop is hij zeker in staat om een groot vliegtuig terminaal te beschadigen. 

Dat zou wel tot een onstuitbare escalatie kunnen leiden en daarmee een volledige oorlog. Gelukkig worden zowel de VS als Noord-Korea bestuurd door staatshoofden die weinig temperament kennen. 

Hier de lijst van SIPRI:

Transfers of major weapons: Deals with deliveries or orders made for 1950 to 2016

Note: The ‘No. delivered’ and the ‘Year(s) of deliveries’ columns refer to all deliveries since the beginning of the contract. The ‘Comments’ column includes publicly reported information on the value of the deal. Information on the sources and methods used in the collection of the data, and explanations of the conventions, abbreviations and acronyms, can be found at URL .

Source: SIPRI Arms Transfers Database

Information generated: 26 September 2017

 

    

                     Year(s)        
Recipient/        No.    Weapon    Weapon    Year    of    No.     
    supplier (S)    ordered    designation    description    of order    delivery    delivered    Comments

    

    

North Korea

S: Russia    (4000)    9M14M/AT-3    Anti-tank missile    1975    1992-1995    (4000)    Incl for BMP-1 IFV; continuation of original order from Soviet Union

             (500)    Strela-2/SA-7    Portable SAM    (1985)    1992-1993    (500)    Ordered from Soviet Union and produced under Russian licence after break-up of Soviet Union; North Korean designation Hwasongchong; possibly illegally copied from Strela-2 from Egypt

             (3000)    9M111 Fagot/AT-4    Anti-tank missile    (1987)    1992-2010    (3000)    Continuation of original order from Soviet Union; status uncertain (probably production of unauthorized copy in North Korea from early-2000s)

             (1500)    Igla-1/SA-16    Portable SAM    (1989)    1992-2009    (1500)    Probably continuation of original order from Soviet Union

             (6)    MR-104/Drum Tilt    Fire control radar    (1979)    1992-1996    (6)    For 3 Taechong-2 (Mayang) patrol craft and 3 Soju FAC produced in North Korea; probably ordered from Soviet Union and delivered from Russia after break-up of Soviet Union

             (35)    P-15U/SS-N-2B    Anti-ship missile    (1979)    1992-1996    (35)    For Soju FAC; probably ordered from Soviet Union and delivered from Russia after break-up of Soviet Union

             (4)    Rangout/Square Tie    Sea search radar    (1979)    1992-1996    (4)    For 3 Soju and 1 Komar (Sohung) FAC produced in North Korea; probably ordered from Soviet Union and delivered from Russia after break-up of Soviet Union; supplier may be China

             (3)    MiG-29S    FGA aircraft    (1990)    1992    (3)    Assembled in North Korea from kits; more ordered but cancelled

             (10)    R-27/AA-10    BVRAAM    (1990)    1992    (10)    For MiG-29 combat aircraft

             (40)    R-60/AA-8    SRAAM    (1990)    1992    (40)    

             (4)    Mi-26    Transport helicopter    (1994)    1995-1996    (4)    

             (32)    BTR-80A    IFV    (2000)    2000-2001    32    

             (10)    Kh-35 Uran/SS-N-25    Anti-ship missile    (2005)    2006    (10)    

 

 

 

Transfers of major weapons: Deals with deliveries or orders made for 1950 to 2016

Note: The ‘No. delivered’ and the ‘Year(s) of deliveries’ columns refer to all deliveries since the beginning of the contract. The ‘Comments’ column includes publicly reported information on the value of the deal. Information on the sources and methods used in the collection of the data, and explanations of the conventions, abbreviations and acronyms, can be found at URL .

Source: SIPRI Arms Transfers Database

Information generated: 26 September 2017

 

    

                     Year(s)        
Recipient/        No.    Weapon    Weapon    Year    of    No.     
    supplier (S)    ordered    designation    description    of order    delivery    delivered    Comments

    

    

North Korea

S: Soviet Union    (11)    SO-1    Patrol craft    (1959)    1961-1965    (11)    

             (10)    Project-123/P-4    FAC    (1960)    1961-1965    (10)    

             (1000)    T-54    Tank    (1966)    1967-1974    (1000)    Incl assembly and/or licensed production in North Korea

             (1000)    T-55    Tank    (1970)    1972-1982    (1000)    Incl assembly and/or licensed production in North Korea

             (16000)    9M14M/AT-3    Anti-tank missile    1975    1976-1991    (16000)    Incl for BMP-1 IFV; more produced under Russian licence after break-up of Soviet Union

             (4000)    Strela-2/SA-7    Portable SAM    (1976)    1978-1991    (4000)    More produced under Russian licence after break-up of Soviet Union; North Korean designation Hwasongchong; possibly illegally copied from Strela-2 from Egypt

             (470)    T-62    Tank    (1976)    1980-1989    (470)    North Korean designation Chonma-ho

             (1000)    9M111 Fagot/AT-4    Anti-tank missile    (1987)    1988-1991    (1000)    Incl assembly/production in North Korea; more produced under Russian licence after break-up of Soviet Union

             (50)    Yak-18    Trainer aircraft    (1948)    1950-1953    50    Incl for night combat role in Korean War

             (200)    BA-64B    Reconnaissance AV    (1949)    1950-1951    (200)    Probably Second-hand

             (500)    BM-13 132mm    Self-propelled MRL    (1949)    1950-1955    (500)    Possibly Second-hand

             (500)    BS-3 100mm    Towed gun    (1949)    1950-1953    (500)    Probably Second-hand

             (150)    BTR-152    APC    (1949)    1950-1959    (150)    

             (100)    BTR-40    APC    (1949)    1950-1957    (100)    

             (175)    La-9    Fighter aircraft    (1949)    1950    (175)    Second-hand; aid

             (150)    T-34/85    Tank    (1949)    1950    (150)    Aid

             (10)    Yak-11    Trainer aircraft    (1949)    1950    (10)    

             (175)    Yak-9    Fighter aircraft    (1949)    1950    (175)    Second-hand; aid

             (500)    A-19 122mm    Towed gun    (1950)    1951-1953    (500)    Second-hand

             (50)    Il-10 Sturmovik    Ground attack ac    1950    1950    (50)    Possibly Second-hand (but maximum few years old); aid

             (500)    M-30 122mm    Towed gun    (1950)    1951-1955    (500)    Probably Second-hand

             (1000)    M-43 120mm    Mortar    (1950)    1950-1955    (1000)    

             (100)    MiG-15    Fighter aircraft    1950    1950-1951    (100)    

             (100)    ML-20 152mm    Towed gun    (1950)    1950-1951    (100)    Second-hand

             (10)    P-3/Dumbo    Air search radar    (1950)    1950-1955    (10)    

             15    Po-2    Trainer aircraft    1950    1950    15    Second-hand

             (24)    Po-2    Trainer aircraft    (1950)    1950    (24)    Second-hand; aid; designation uncertain

             (132)    SU-76    Self-propelled gun    (1950)    1950    (132)    Second-hand

             (500)    T-34/85    Tank    1950    1950-1954    (500)    Probably Second-hand; aid after outbreak of Korean War in June 1950

             (35)    Tu-2S    Bomber aircraft    1950    1951    (35)    Second-hand; aid

             24    Yak-9    Fighter aircraft    1950    1950    24    Second-hand; aid

             (100)    An-2    Light transport ac    (1951)    1951-1962    (100)    

             (500)    KS-19 100mm    AA gun    (1951)    1952-1960    (500)    Probably incl some second-hand

             (100)    MiG-15    Fighter aircraft    (1951)    1953    (100)    

             (320)    SON-9/Fire Can    Fire control radar    (1951)    1952-1975    (320)    For use with KS-19 100mm, M-1939 85mm and S-60 57mm AA guns

             (70)    La-11    Fighter aircraft    (1952)    1953    (70)    Second-hand

             (8)    Li-2T/Cab    Transport aircraft    (1952)    1953    (8)    Second-hand

             (5)    Mi-1    Light helicopter    (1952)    1953    (5)    

             (50)    MiG-15UTI    Trainer aircraft    (1952)    1953-1957    (50)    

             (20)    P-10/Knife Rest    Air search radar    (1952)    1953-1959    (20)    

             2    Artillerist    Patrol craft    (1953)    1954    (2)    Second-hand

             (7)    Il-28    Bomber aircraft    (1953)    1953    (7)    

             (40)    Il-28    Bomber aircraft    (1954)    1955-1956    (40)    Possibly Second-hand

             (8)    Tral    Minesweeper    (1954)    1954-1955    (8)    Second-hand

             (200)    BM-24 240mm    Self-propelled MRL    (1955)    1956-1959    (200)    

             (200)    BMD-20 200mm    Self-propelled MRL    (1955)    1955-1956    (200)    Possibly Second-hand

             (100)    MiG-17    Fighter aircraft    (1955)    1956-1958    (100)    

             (5)    P-20/Token    Air search radar    (1955)    1956-1958    (5)    

             (10)    Il-12    Transport aircraft    (1956)    1957    (10)    

             (45)    Project-183/P-6    FAC    (1956)    1957-1959    (27)    No. may be up to 45

             8    SO-1    Patrol craft    (1957)    1957-1960    (8)    

             (29)    Project-123/P-4    FAC    (1958)    1958-1960    (29)    Supplier uncertain; possibly Second-hand but could be from China; possibly assembled/produced in North Korea

             (60)    IS-2    Tank    (1960)    1961-1962    (60)    Second-hand

             4    Project-613/Whiskey    Submarine    (1960)    1960    4    Second-hand

             (50)    RPU-14 140mm    Towed MRL    (1960)    1960-1964    (50)    

             (15)    S-75 Dvina/SA-2    SAM system    1961    1962-1964    (15)    

             (450)    V-750/SA-2    SAM    1961    1962-1964    (450)    

             (25)    Mi-4A    Helicopter    (1962)    1962-1966    (25)    

             2    Project-254/T-43    Minesweeper    (1962)    1963    2    Second-hand

             (12)    SM-4-1B 130mm    Towed gun    (1962)    1963-1965    (12)    Possibly Second-hand

             (3)    Top Bow    Fire control radar    (1962)    1963-1965    (3)    For use with SM-4-1 130mm guns

             (100)    BM-14 140mm    Self-propelled MRL    (1964)    1965-1966    (100)    Probably Second-hand

             (500)    BM-21 Grad 122mm    Self-propelled MRL    (1965)    1966-1975    (500)    

             (250)    BTR-152    APC    (1965)    1965-1971    (250)    Second-hand

             250    BTR-40    APC    (1965)    1965-1971    (250)    Second-hand

             (15)    Il-14    Transport aircraft    (1965)    1965    (15)    Second-hand

             (500)    K-13A/AA-2    SRAAM    (1965)    1965-1966    (500)    For MiG-21F combat aircraft

             (160)    M-46 130mm    Towed gun    (1965)    1966-1967    (160)    Probably Second-hand

             (20)    MiG-19    Fighter aircraft    (1965)    1966-1967    (20)    Second-hand; aid

             (85)    MiG-21F-13    Fighter aircraft    1965    1966-1967    (85)    MiG-21F-13 version; incl some MiG-21U version

             (100)    PT-76    Light tank    (1965)    1966-1967    (100)    

             (30)    S-75 Dvina/SA-2    SAM system    (1965)    1966-1971    (30)    

             (100)    SU-100    Self-propelled gun    (1965)    1965-1968    (100)    Second-hand

             (1500)    V-750/SA-2    SAM    (1965)    1966-1980    (1500)    

             (50)    BTR-50    APC    (1966)    1967    (50)    

             (200)    D-30 122mm    Towed gun    (1966)    1966-1967    (200)    

             (300)    D-74 122mm    Towed gun    (1966)    1966-1968    (300)    

             (400)    K-13A/AA-2    SRAAM    (1967)    1968-1971    (400)    For MiG-21PFM combat aircraft

             65    MiG-21PFM    Fighter aircraft    (1967)    1968-1971    (65)    

             (150)    P-15/SS-N-2A    Anti-ship missile    (1967)    1968-1970    (150)    For Project-205 (Osa) and Project-183 (Komar) FAC

             12    Project-205/Osa    FAC    (1967)    1968    12    Second-hand (but maximum only few years old); Osa-1 version

             (250)    ZSU-57-2 turret    SPAAG turret    (1967)    1968-1977    (250)    Fitted in North Korea on Type-59 tank chassis from China

             (150)    KS-1/AS-1    Anti-ship missile    (1968)    1968-1973    (150)    Probably Second-hand; S-2 (SS-C-2b Samlet) coast defence version

             (9)    SS-C-2 CDS    Coast defence system    (1968)    1968-1973    (9)    Probably Second-hand

             (20)    An-2    Light transport ac    (1969)    1970-1971    20    Probably from Polish production line

             (15)    Luna/FROG    Mobile SSM launcher    (1969)    1970    (15)    Probably Second-hand

             (9)    Luna-M/FROG-7    Mobile SSM launcher    (1969)    1970    (9)    

             10    Project-183/Komar    FAC    (1969)    1970-1972    (6)    Second-hand

             28    Su-7B    FGA aircraft    (1969)    1971    28    

             (400)    3M6 Shmel/AT-1    Anti-tank missile    1970    1972-1975    (400)    Possibly assembled and/or produced in North Korea

             (350)    T-62    Tank    (1970)    1971-1975    (350)    

             (100)    ZSU-23-4 Shilka    SPAAG    (1970)    1971    (100)    

             (2)    MR-104/Drum Tilt    Fire control radar    (1971)    1973-1975    2    For 2 Najin corvettes produced in North Korea

             2    Rangout/Square Tie    Sea search radar    (1971)    1973-1975    (2)    For 2 Najin corvettes produced in North Korea; supplier could be China

             (100)    BMP-1    IFV    (1972)    1972-1973    (100)    North Korean designation Korshun

             (200)    D-20 152mm    Towed gun    (1972)    1972-1975    (200)    Supplier could be China

             (2)    Project-205/Osa    FAC    (1972)    1972    (2)    Second-hand; Osa-1 version

             (250)    BTR-60PB    APC    (1973)    1973-1977    (250)    

             (150)    K-13M/AA-2C    SRAAM    (1973)    1974    (150)    For MiG-21PFM combat aircraft

             (24)    MiG-21PFM    Fighter aircraft    (1973)    1974    (24)    

             4    Project-206/Shershen    FAC    (1973)    1973-1974    4    Probably Second-hand

             (150)    T-62    Tank    (1974)    1976-1978    (150)    Probably from Czechoslovakian production line

             (108)    Mi-2    Light helicopter    1978    1979-1983    108    From Polish production line

             (15)    MR-104/Drum Tilt    Fire control radar    (1979)    1981-1991    (15)    For 1 Soho frigate, 12 Soju FAC and 2 Taechong-2 (Mayang) patrol craft; probably more delivered from Russia after break-up of Soviet Union

             (120)    P-15U/SS-N-2B    Anti-ship missile    (1979)    1981-1991    (85)    For Soju FAC; probably more delivered from Russia after break-up of Soviet Union

             (18)    Rangout/Square Tie    Sea search radar    (1979)    1981-1991    (18)    For 1 Soho frigate, 12 Soju and 5 Sohung (Komar) FAC produced in North Korea; probably more delivered from Russia after break-up of Soviet Union; supplier may be China

             (20)    Mi-8T    Transport helicopter    (1982)    1983    (20)    No. could be up to 30

             (2)    Project-205/Osa    FAC    (1982)    1983    (2)    Second-hand; Osa-1 version

             2    Big Back    Air search radar    (1984)    1987-1988    (2)    For usw with SA-5c SAM systems

             (122)    BMP-1    IFV    (1984)    1985-1991    (122)    North Korean designation Korshun

             (60)    MiG-23ML    Fighter aircraft    (1984)    1985-1987    (60)    No. could be 45 or 46; incl some MiG-23UB version

             (250)    R-23/AA-7    BVRAAM    (1984)    1985-1987    (250)    For MiG-23MF combat aircraft

             (8)    S-125M/SA-3B    SAM system    (1984)    1985    (8)    Probably Second-hand

             4    S-200 Angara/SA-5    SAM system    (1984)    1987-1988    (4)    

             (75)    S-200/SA-5    SAM    (1984)    1987-1988    (75)    

             (300)    V-601/SA-3B    SAM    (1984)    1985    (300)    Probably Second-hand

             (48)    ZSU-23-4 Shilka    SPAAG    (1984)    1985-1988    (48)    Possibly Second-hand

             (5)    Mi-14PL    ASW helicopter    (1985)    1986    (5)    

             (47)    Mi-24D/Mi-25    Combat helicopter    (1985)    1985-1986    (47)    

             (50)    Mi-8MT/Mi-17    Transport helicopter    (1985)    1985-1986    (50)    Possibly Mi-8TV version

             (3)    ST-68/Tin Shield    Air search radar    (1985)    1987-1988    (3)    

             (14)    MiG-29    Fighter aircraft    (1987)    1988-1989    (14)    Incl 1 MiG-29UB version

             (50)    R-27/AA-10    BVRAAM    (1987)    1988-1989    (50)    For MiG-29 combat aircraft

             (150)    R-60/AA-8    SRAAM    (1987)    1988-1989    (150)    For MiG-29 combat aircraft

             (36)    Su-25    Ground attack ac    1987    1988-1990    (36)    Incl 4 Su-25UBK version