Rutte-III: we gaan minder aardgas uit Groningen opboren. Maar niet heus

Je moet het hem nageven: hij is zo glad als een paling in een bak Thaise massage-olie. Gaswinning in Groningen heeft 'een enorme impact' op de provincie. Daarom moet het verse regeerakkoord van Rutte-III tegemoetkomen aan de zorgen van mensen. Dat gebeurt, maar ook weer niet. 

Lostrillen
De terminologie in de twee pagina's die over gaswinning gaan impliceert dat de coalitiepartners het menen. Als Groningen inderdaad lostrilt door onze hebzucht en we erkennen dat, dan is de enige mogelijkheid dat we stoppen met boren. Het regeerakkoord lijkt die toch vrij logische redenering te volgen. Er staat letterlijk: 'we nemen maatregelen om de behoefte aan Groningengas te verminderen.' Dat is lekker vaag, of gewoon glibberig.

Strikt genomen bevat de belofte geen enkele tastbare verplichting. Zo is er bijvoorbeeld geen tijdstip genoemd voor welke een concreet doel gehaald moet zijn. Het regeerakkoord geeft in de financiële paragraaf wel een hint. Bij een begroting geeft een regering altijd de verandering in inkomsten of uitgaven weer voor elk jaar dat er geregeerd mag worden, met vervolgens kolom 'structureel'. Die geeft aan wat het effect is van de maatregel voorbij de regeerperiode en in principe is dat bedrag vast, totdat een ander kabinet er het mes in zet.

Gasfonds
Bij de gasbaten gaat het om een daling van € 50 miljoen en € 175 miljoen in 2020 en 2021. Het structurele effect is vervolgens nihil. Dat betekent dus dat de gaskraan in twee jaren wat wordt dichtgedraaid. Maar met hoeveel?

De regering krijgt gasbaten binnen via dividenden van bedrijven waar het in deelneemt en vennootschapsbelasting. Opgeteld ging het in 2016 om € 2,8 miljard. Dat bedrag is flink gedaald sinds de piek in 2013, juist een handreiking naar de boze Groningers. Op dat bedrag is een daling van € 50 miljoen nauwelijks waar te nemen, want het gaat om minder dan twee procent van de nog bestaande baten (opklik voor groot).

Er komt wel een fonds dat 2,5 procent van de jaarlijkse gasbaten in Groningen gaat investeren, zo'n € 70 miljoen per jaar dus. Er wordt erkend dat gaswinning een veiligheidsrisico voor Groningers vormt. Door 'maatregelen te nemen die de behoefte verminderen' speelt Rutte-III in op zorgen van mensen, precies wat er een regering zou moeten doen. Vervolgens blijven structurele maatregelen uit en de maatregelen die wel daadwerkelijk worden getroffen zijn onmeetbaar klein, gemeten naar impact.

Slim gespeeld.