Italië leent nu tegen negatieve rente #HoeDan

Hoe gaat het eigenlijk met de begrotingen van landen in de periferie van de eurozone, zoals dat zo eufemistisch wordt uitgedrukt? Best goed. Tenminste, een land als Italië mag nu tegen een negatieve rente obligaties de markt in zetten. Dat betekent dat beleggers geld willen toeleggen op een lening aan Italië, omdat het alternatief nog vervelender is. Maar zijn de Italiaanse financiën dan echt zo veel verbeterd in de afgelopen jaren?

Appetite
Niet dat Italianen geen leuke mensen zijn, maar de cijfers van dat land verbeteren niet bepaald, of bepaald niet. Het land mag een staatsschuld hebben van 60 procent van het BNP maar die grens is niet eens in zicht. Ondanks bezuinigingen en beloftes neemt de staatsschuld alleen maar toe, bij een stagnerende economie. De output zit bijvoorbeeld op het niveau van 20 jaar geleden. Groeien is ook lastig, bij een krimpende bevolking die ook nog eens reeds teveel kredietjes heeft openstaan. De totale externe schuld is nu meer dan $ 2.000 miljard. Waar komt de 'appetite' voor Italiaans schuldpapier dan vandaan?

U raadt het al: die markt is niet helemaal zuiver. Ten eerste is er een centrale bank die het proces beïnvloedt, ten tweede houden overheid en bankwezen elkaar kunstmatig in leven (wat verboden is maar dat maakt niet uit) en er is een vreemd securitizatieprogramma in de steigers gezet om Rome van de schulden af te helpen. Hoe dat in zijn werk gaat? Leest u dit artikel van een half jaar geleden maar, over reddingsfonds Atlante. 

Kort en goed gaan we via securitizatie de schuldenlast van de Italianen verspreiden onder argeloze beleggers, die zonder impliciete steun uit Europa wel uit zouden kijken. Dat gaat zo. Heel veel schulden in het Italiaanse bankwezen komen nooit meer terug. Auto verkocht met krediet aan een inmiddels gepensioneerde, leenklant met de noorderzon vertrokken, zakelijke kredietnemer failliet: bedenk het maar. Een land met een stagnerende economie en een bedenkelijke plek op lijstjes voor de meest corrupte landen heeft het zwaar, dat is logisch. 

Nonperforming Loans
Als gevolg daarvan dumpen beleggers het aandeel tot ver onder de boekwaarde. Intesa wordt nog wel gezond geacht, maar Unicredit noteert tegen de helft van de waarde die de accountant eraan durft te geven. Wegrennende beleggers, een veeg teken. Er zit voor een paar honderd miljard aan nonperforming loans (NPL) in het Italiaanse systeem, een soort lijken in de kast waarvan iedereen weet dat ze er zijn. Om de zoveel tijd is er een schandaaltje in het Italiaanse bankwezen, maar met de grote schoonmaak moet nog begonnen worden. 

De managers van het Italiaanse reddingsfonds hebben een verklaring voor de lage waardering van Italiaans schuldpapier (en aandelen), wie het ook uitgeeft. De markt heeft niet gewoon gelijk (gegeven het bovenstaande), nee, er is sprake van kuddegedrag onder beleggers. Het staat er echt

Om dat in te dammen zal Atlante een tijdelijke toevloed van verkooporders beantwoorden met extra vraag naar dat aandeel, zodat de koers stijgt. Interessant genoeg bepaalt Atlante dus kunstmatig de prijs van effecten via een interne berekening, zodat beleggers bereid zijn geld te steken in riskante (private) schulden waar ze anders met een grote boog omheen zouden lopen. Waar kennen we dat van? 

Lehman Brothers! Ook die bank gaf opgeknipte, risicovolle leningen uit, aan beleggers die er anders niet aan zouden willen, tegen prijzen die intern werden vastgesteld. En we hoe dat afliep, is bekend

Hoe ironisch is het dan dat we de Amerikanen en hun banken de schuld geven van de eurocrisis (met die gekke financiële producten), terwijl Europese magistraten nu juist kiezen voor het securitiseren van Italiaanse NPL's?