Mooi woorden maar Ruud Koornstra gooit LED-lampen en laadpalen zelf wel voor de dieselbus (2/2)

Zeg 925, was dit nou nodig, om het allemaal zo op de man te spelen? Die Ruud Koornstra is bezig de aarde te redden, heeft het dan zin om te gaan muggenziften op die cijfertjes? Ja. Het is redelijk om te kijken of hij in zijn eigen luchtkastelen gelooft, met die laadpalen en die LED-lampen. In deel een zagen we juist dat zijn Tendris nog niet zo heel veel heeft bijgedragen aan de Energietransitie tegen Klimaatverandering (bij de laatste woorden moet u zelf Gregoriaans gezang erbij denken).

Negatief vermogen
Wat zit er dan eigenlijk allemaal in dat Tendris, de club voor groene investeringen van Nationaal Engergiecommissaris Ruud Koornstra? Als hij zo op het schild wordt geplaatst is dat een prima te rechtvaardigen vraag.

Tendris heeft € 3,3 miljoen aan financiële vaste activa, vooral leningen aan dochterbedrijven XXImo en Lemnis, resp. groene creditcards en LED-lampen. Het aandelenbelang in de laatste club is op nul gewaardeerd wegens een negatief eigen vermogen aldaar. XXimo staat voor € 1,1 miljoen in de plus, daarvan is een derde voor de aandeelhouders van Tendris Holding. De laatste waardeert de optelsom op € 600.000. Dat lijkt twee keer teveel te zijn, maar dat laten we even.

XXImo is/was vooral bekend als hoofdsponsor van FC Twente. Omdat de afgesproken fee niet wordt betaald staat die voetbalclub op de laatste plek in de Eredivisie. Daar schreven we drie verhalen over (een, twee, drie). Hoe zou dat allemaal komen? 

Geld weg
Volgens de lezing van Tendris is XXImo een club die het verschil gaat maken, in de strijd tegen klimaatverandering. Te betwisten, want naar eigen zeggen is dat wat die bv doet:

'De activiteiten bestaan voornamelijk uit de exploitatie van Visa cards, het aangaan van contacten en het aanbieden van andere financiële producten en het verlenen van daarmee verband houdende diensten, administratieve en incassodiensten inbegrepen.'

Helemaal mooi. Levert dat wat op, in termen van CO2 en pecunia? Eens naar de balans kijken.

Net als bij moeder Tendris is er een agioreserve van achterin de € 20 miljoen, op de voet gevolgd door een even grote, negatieve post ‘overige reserves’. Wat erin ging is ook weer kwijt. Onder XXImo valt een reeks andere vennootschappen die we verder niet hoeven uit te pluizen. Waarom niet?

De fiscale nerds onder u is het al opgevallen dat de financiële vaste activa proportioneel meegroeien met de negatieve winstreserve en op een grijpstuiver na een vierde bedraagt van van die reserve. Een vierde is precies het omgekeerde van het Nederlandse tarief voor de vennootschapsbelasting. XXImo maakt zoveel verlies (of eigenlijk alleen maar verlies), dat de waarde in een fiscaal verrekenbaar verlies zit voor winsten in andere bedrijven. XXImo heeft dus nog nooit winst gemaakt.

Hoofdsponsor
Vervelend, kan allemaal gebeuren. Maar onder die omstandigheden is het een gigantische gok om hoofdsponsor van een topper uit de Eredivisie te worden. XXImo ligt in de clinch met het bestuur, omdat er een laadpaal voor elektrische auto’s geplaatst zou worden (niet heel vreemd) maar daar was in 2015 dus geen geld voor. Directeur Patrick Bunnik van XXImo dacht dat men bezig was met ‘Meneer Bunnik een beetje plagen’. Veel zout op slakjes leggen, maar de kern van het verhaal is dat XXImo het geld niet heeft. In twee jaar is die negatieve reserve met € 10 miljoen gegroeid (of gekrompen, rekenkundig gezien).

XXImo is op basis van elke waarderingstechniek niks waard, op het gebruik als vehikel voor compensabele verliezen na dan. Maar toegegeven, die € 1,1 miljoen sluit aan bij de cijfers uit de boekhouding van Tendris, dus dat gaat nog wel goed. Voor Lemnis geldt dat niet. Vreemd genoeg weet Tendris wat het eigen vermogen is in die club, terwijl het zelf nog geen jaarrekening heeft gedeponeerd. Dat betekent dat Lemnis (de LED-lampen dus) doelbewust de deerniswekkende cijfers achterhoudt. Dat is niet heel erg MVO, Ruud!

Een vennootschap heeft dertien maanden de tijd om jaarrekening in te leveren. Lukt dat niet en volgt er dan een faillissement, dan moet de directie (feitelijk Koornstra) de rechter-commissaris bewijzen dat er geen mismanagement is gepleegd en er daarmee bestuurdersaansprakelijkheid is. Normaal gesproken is de bewijslast in Nederland omgekeerd (u bent onschuldig tot het tegendeel bewezen is), bij de combinatie van het overschrijden van die dertien maanden en een faillissement bent u de klos.

Hoge rente
Dat betekent dat de jaarrekening van 2016 voor een februari 2018 te downloaden moet zijn. Dat is hij niet. Tendris en Koornstra spelen dus doelbewust met deze deadline. Waarom zou je dat doen?

Lemnis doet het niet veel beter dan XXImo. De cijfers van 2015 zijn de laatst bekende, dus we moeten deze extrapoleren om bij 2017 uit te komen. Er is een negatieve winstreserve van € 55,7 miljoen, bij een agioreserve van € 37,4 miljoen. Deze is de afgelopen jaren niet gestegen, ook niet met Koornstra himself als directeur. Kennelijk is men niet bereid om de oplopende verliezen te dekken met vers geld.

De langlopende schulden stijgen van € 11,0 miljoen in 2012 naar € 17,5 in 2015. Dat zijn leningen van groepsmaatschappijen. De samenstelling is als volgt:

Die rente is niet mals. Een groepsmaatschappij (Tendris) die poogt een in moeilijkheden verkerend dochterbedrijf te redden kan maar beter niet zulke woekertarieven opleggen, dan is het helemaal snel gebeurd. De deelnemingen in Lemnis zelf maken namelijk ook een fors verlies en dat blijven ze doen.

Extrapoleren
Omdat er geen nieuw geld tegenover het agio wordt gestort, de leningen een hoge rente kennen, de deelnemingen van Lemnis zelf een verlies en er geen nieuwe leningen zijn afgesloten is het aannemelijk dat de post liquide middelen van 2015 op 2016 daalt. We kunnen redelijk inschatten met hoeveel, want die rente moet gewoon betaald worden.

Eind 2015 is het duidelijk dat de kosten van de verlieslatende deelnemingen gedekt moet worden (€ 1,9 miljoen per jaar) terwijl de rente € 828.000 per jaar bedraagt. Hoeveel geld staat er op 1 januari 2016 op de rekening?

Nog geen € 30.000. En precies in dat jaar stopt Lemnis met het publiceren van de jaarrekening. Er is vanaf dat moment geen geld meer om salarissen en leveranciers te betalen, dus het is hangen en trekken om het nog een maandje uit te houden.

Uit dit alles kunnen we afleiden dat de jaarrekening van 2016 1) doorlopende verliezen 2) oplopende schulden 3) geen vers aandeelhouderskapitaal met bijbehorend uitgesproken vertrouwen en 4) een negatief banksaldo gaat laten zien. Punt 1) is op te maken uit het feit dat het eigen vermogen in Lemnis van 2015 minder negatief is dan die in de cijfers die Tendris in 2016 wel heeft, in tegenstelling tot de rest van de wereld.

Zou u bij zo’n bedrijf gaan werken? Of leverancierskrediet verstrekken? Precies. Daarom is het onder dergelijke omstandigheden slim om het publiceren van de jaarrekening uit te stellen, maar daar zit een maximum op van dertien maanden.

Energiecommissaris
Bij een bedrijf dat in een doodstrijd verkeert, is er meestal sprake van een planning & control-cyclus die van het ene jaar op het andere niet zoveel verschilt. Als een bakker sinds 2005 elk jaar eind mei de cijfertjes afheeft en dan naar Benidorm gaat, dan mogen we verwachten dat dat in 2018 niet anders zal zijn. Bovengenoemde sommetjes en het opzoeken van de van de grens is gecombineerd een groot signaal van stress: helemaal als bewezen is dat een bedrijf (in dit geval Tendris en dochter Lemnis) dat geintje vaker uithalen.

Waarom is dit van belang? Koornstra, de grote Nationale Energiecommissaris die vindt dat we elektrisch moeten rijden en allemaal op LED-lampen over moeten stappen, komt zijn contractuele verplichting om een laadpaal te plaatsen niet na en heeft zijn ijsbeervriendelijke lampenpatenten in een vehikel gestopt dat hij zelf als sterfhuis bestempelt. 

Het komt allemaal weinig geloofwaardig over. Het is wachten op 31 januari 2018, dan komt de laatste jaarrekening van Lemnis de grote LED-verlichter uit en dan zijn de groene sprookjes van Koornstra over. Prima hoor, dat groene debat, maar zullen we voortaan gewoon het nuchtere Hollandse koppie erbij houden? Daarom, wat u in het eerste artikel al las. ‘Volwassen man’ en ‘emotie’ in een zin, dan is er meestal iets aan de hand.

(twee kanttekeningen: niet elk bedrijf dat de dertien-maandentruc gebruikt is fout, hoewel het andersom bijna altijd wel zo is en Tendris heeft niet teruggebeld na een verzoek daartoe. Kan altijd nog, ook met Kerst/vrijmibo. 0634980142 als u uw verhaal kwijt wil, Heer Koornstra. Wordt zo geplaatst, maar uw kantoor is beangstigend stil).