Aftellen voor het bommen smijten op arme Syriërs (Trump en EU staan zwaar onder druk, moet u weten)

Vroeger, zeg maar in de jaren '90 en daarvoor, maakten ze altijd trailers van films die zo lang waren dat je de film eigenlijk helemaal niet meer hoefde te kijken. Dat principe geeft natuurlijk spoilers van jewelste, maar als je twintig jaar later naar een film wil verwijzen om een punt te maken is het wél weer handig. 

De Amerikaanse President Trump heeft het niet makkelijk. De FBI heeft zelfs een inval gedaan in het kantoor en het huis van zijn advocaat, waarom de Amerikaanse president riposteerde met de stelling dat hij 'constant onder vuur' ligt. In Europa kijkt het eurofiele volksdeel (en dat is zeker niet de meerderheid) in alle hoop naar Emmanuel Marcon, die in zijn eentje wel eventjesde populistische storm zal keren. Daarin gaat hij falen, hebben we hier wel eens eerder betoogd. Om de EU met open grenzen en eenheidsmunt te laten slagen is een mate van overdracht van soevereiniteit en middelen nodig, waar de gemiddelde Europeaan zich niet genoeg Europeaan voor voelt. Daar wringt het gewoon, wat u er ook van vindt. Geopolitieke gebeurtenissen zijn niet zelden een grond om op een heel ander vlak de neuzen weer dezelfde kant op te krijgen.

Het is best een wel een zooitje in de islamitische halve maan, zoals het gebied tussen de Middellandse Zee en Iran wordt genoemd. Hoe komt dat ook alweer? De VS besloten in 2003 om Irak aan te vallen, omdat dat land op het punt stond om het Westen te vernietigen met chemische wapens. Onzin natuurlijk, maar dat was wel de officiële verklaring.

Irak zou zal zijn chemische wapens hebben weggedaan, maar het land beschikte volgens de Amerikanen stiekem toch over geheime, mobiele laboratoria die al rijdend over de weg of het spoor vieze bommen maakten. Het was de aanleiding voor een oorlog die honderdduizenden burgers het leven zou kosten, de infrastructuur van Irak zou vernielen en een voedingsbodem creëerde voor ISIS. De laboratoria, waarvan Colin Powell 'first-hand evidence' had dat ze bestonden, is nooit gevonden. Later zou hij toegeven dat hij omringd werd door mensen die allang wisten dat hij op een punt stond de Veiligheidsraad van de VN op basis van verkeerde informatie toe te spreken.

De voormalig Minister van Buitenlandse Zaken van de VS heeft het in dat verband over 'burn notices'. Als inlichtingen worden verstrekt door een bron die later onbetrouwbaar blijkt te zijn, dan moet alles wat er naar de eigen leidinggevende is gecommuniceerd worden ingetrokken, letterlijk verbrand. Bij Powell kwamen de verzinsels over de chemische wapens wel aan, de burn notice helaas niet. Omdat hij niet wil verklappen hoe inlichtingendiensten werken, kan hij niet zeggen waarom die burn notice dan niet op zijn bureau terecht kwam maar de foute inlichtingen wel. Gewoon even het filmpje afkijken, het duurt maar een paar minuten. Zo ziet het doodvonnis van honderdduizenden Irakezen eruit. Meer is een mensenleven in de 21e eeuw niet waard. 

Precies een jaar geleden bombardeerde Trump een basis van de Syrische luchtmacht, omdat die gebruikt zou zijn bij het inzetten van chemische wapens tegen burgers. Amerikaanse schepen vuurden een vijftigtal kruisraketten af nadat de Russen gewaarschuwd waren om uit de buurt van de basis te blijven. Dat gebeurde zonder dat de Amerikanen over bewijs beschikten dat Assad ook echt achter de aanslag zat. Nu dreigt dat scenario zich te herhalen. 

De Haagse Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW), die door 192 landen wordt ondersteund, heeft aangekondigd naar Syrië te gaan voor een factfinding-mission. Het is lastig om berichten uit een oorlogsgebied gecontroleerd te krijgen, maar experts die ter plaatste sporen kunnnen onderzoeken op de slachtoffers, de omgeving en resten van de gebruikte wapens zullen zeer waarschijnlijk helderheid kunnen verschaffen over de herkomst van het gas. De regering van Assad heeft aangekondigd mee te werken met een onderzoek. Het zou militair gezien ook een onlogische daad zijn, om in een veldslag die op het punt staat gewonnen te worden, de Amerikanen een excuus geven om in te grijpen door chemische wapens tegen de eigen burgers in te zetten. Aan de andere kant heeft Assad in het verleden laten zien niet veel met mensenrechten op te hebben. Eigenlijk weten we het gewoon niet. 

Wellicht is het beter om de uitkomst van de missie van het OPCW af te wachten. Dan doen de EU en de VS niets waar ze later spijt van krijgen, simpelweg omdat het om de verkeerde redenen is gedaan. Het zou immers niet de eerste keer zijn. Ook zou het een respectvolle geste naar het internationaal recht zijn, als we een organisatie die zich inzet voor het uitbannen van onmenselijke wapens aan het woord laten voordat de generaals mogen spreken. 

Problematisch daarbij is dat Trump al heeft gezegd dat hij actie zal ondernemen. Hij is natuurlijk niet specifiek over de timing, maar als hij het zo duidelijk zegt dan is het zeer onwaarschijnlijk dat hij erop terugkomt. Voor Macron geldt precies hetzelfde: hij zegt letterlijk dat het zal gebeuren. Als een testosteronbom zegt dat hij iets doet, dan doet hij het ook. Zoals elke slimme vrouw die in een voor zichzelf goed geregiseerde relatie zit met zo'n schepsel zal beamen, kun je daar de klok op gelijk zetten. Syrië moet en zal aangevallen worden, omdat het nu eenmaal zo gecommuniceerd is. 

Dat geeft een enorme kans op ongelukken. De Russen hebben moderne luchtafweer in Syrië geplaatst, die zeker in staat zijn een Amerikaans of Frans toestel neer te halen. Dat zal tot represailles van de Amerikanen en Europeanen leiden en andersom. De luchtvaardsector heeft geleerd van MH17 en inmiddels blijft ver uit de buurt van Syrië. 

We zijn slechts uren verwijderd van een enorme militaire escalatie. Kan dat allemaal niet anders?