ING is nu meer waard dan Unicredit en Deutsche samen

'I'm not the kind of person that sais: I told you so' is zo'n politiek correcte uitdrukking die je eigenlijk niet moet willen bezigen, vergelijkbaar met 'echte schoonheid zit van binnen'. Aan de andere kant: vooral lelijke mensen zeggen dat soort dingen. Daarom, told you so. Italië gaat kapot.

Deel 1:

Deel 2:

Zeg, ik zit op mijn werk, met een kopje glutenvrije koffie in de hand (ons kantoor is fairtrade enzo) dus ik heb geen tijd om een uur videomateriaal af te kijken. Kan het ook in twee minuten? Ja.

Italië is economisch dood, veel te veel schulden. Er zit een paar honderd miljard aan nonperforming loans in de banken, die zijn dus gewoon failliet. Dat is een erfenis van de kredietcrisis. Toen dit land de euro kreeg, wat niet mocht van de regels die de eurozone zichzelf heeft opgelegd, begon er een kredietgedreven consumptie-orgie. Banken financierden alles en iedereen, omdat ze dachten dat er wel een bailout zou komen mocht het een keer fout gaan. Dat is verboden naar Europees recht, maar de EU-is een sjoemelunie. De aanwezigheid van Italië in de eurozone (en die van Griekenland) was verboden en dat werd ook gedoogd. 

Toen Lehman Brothers viel, was het duidelijk dat er teveel krediet in de westerse economieën zat en dan helemaal bij banken en landen die meededen met deze orgie. Beleggers werden onzeker en dumpten - terecht - bancaire aandelen, want banken die meer slechte leningen op de balans hebben dan eigen vermogen zijn technisch failliet. Waarom staat de koers van die banken dan niet op nul, het theoretische minimum?

Omdat de EU - met als kers op de moralistische taart de euro - een politiek wensproject is, waarvoor onze leiders zich in de meest vreemde bochten wringen. Een premier die de no-bailout clausule uit de Europese grondwet schendt, zegt toe daarmee te stoppen teneinde de verkiezingen te winnen maar is bereid om deze belofte te breken als de nood aan man is: zo graag wil onze politieke elite een Europese eenheidsmunt, zo sterk is het Euro Evangelie. Daarom is de kans groot dat er wel een reddingspakketje komt als het nodig is, ook al mag dat helemaal niet. 

Sinds ongeveer 2010 reageren aandelen van banken niet meer op economisch, maar wel op politiek nieuws. Het aandeel van Unicredit steeg bijvoorbeeld fors in het laatste kwartaal van 2016. Toenmalig premier Renzi kondigde aan dat hij de banken zou redden, verboden of niet. Rutte en Merkel stonden erbij en keken ernaar. De aandeelhouder van een brakke bank weet dus dat de overheid hem wel komt redden, wat een opwaartse druk op het aandeel geeft. Kort na die stijging kwam Unicredit met het nieuws dat ze een verlies hadden geleden van € 14 miljard. De markt reageerde er niet op, nieuws dat hint op het faillissement van een bank is voor beleggers niet interessant. Normaal gesproken wel natuurlijk, maar de bank was al dood. 

Gaat de overheid de schatkist plunderen om de bankiers te redden van de gevolgen van hun eigen falen is een veel relevantere vraag. Hoewel de koers van Unicredit ook wel eens stijgt, moeten we ons realiseren dat dit een zeer zieke bank is. De marktwaarde is slechts een derde van de boekwaarde van het eigen vermogen, zoveel vertrouwen hebben beleggers en insiders erin. 

Hoewel Unicredit een eigen vermogen heeft van € 60 miljard, is de beurswaarde slechts € 20 miljard en dalende. Opvallend genoeg gelden die statistieken ook voor Deutsche Bank en de koers van die bank daalt hard met de crisis in Italië. Om te overlijden aan de zware kater na de genoemde kredietorgie hoef je als bank niet je thuishaven in die landen zelf te hebben, je kunt ook vanuit het veilig geachte Duitsland ziek veel consumptief krediet verstrekken en daar kapot aan gaan. Deutsche Bank is dus net als Unicredit technisch failliet. Het enige wat de bank nog overeind houdt, is de politieke wil in de EU om de boel bij elkaar te houden. Zo lang de Ruttes en Merkels van deze wereld bereid zijn hun eigen verkiezingsbeloftes te breken en hun belastingbetalers zwaar te benadelen, dan is er nog hoop voor de aandeelhouders in deze banken. Daarom reageren de koersen van deze banken zo heftig op nieuws over politiek gekibbel. 

ING daartentegen heeft daar geen last van. Sinds het saneren zit de koers weer in de lift. De beurswaarde schommelt licht boven de boekwaarde van het eigen vermogen, wat duidt op een markt die de interne waardering van vermogen en schulden als redelijk accepteert. ING heeft een eigen vermogen van € 50 miljard bij een even grote marktkapitalisatie. Dat is twintig procent meer dan de marktwaarde van Deutsche Bank en Unicredit opgeteld, ook al hebben ze een eigen vermogen dat opgeteld twee-en-een-half keer zo groot is als dat van ING. 

Welkom in de volgende ronde van de kredietcrisis.