Dönercrisis Turkije: steun IMF onvermijdelijk, BBVA in gevarenzone, Unicredit en Deutsche Bank toch al dood, ING redt het wel

Terug naar Ankara en Istanbul, want Turkije zit in een complete meltdown. In een zin uitgelegd en geïllustreerd met een enkel plaatje: Erdogan liet de Turkse economie groeien met een langdurig tekort op de lopende rekening, voor de financiering van megalomane vastgoedprojecten en consumptie, een combinatie van de Griekse en de Spaanse crisis. Dat geeft automatisch een grote externe schuld, ook nog eens uitgedrukt in andere valuta. Dat kan, maar dan moet je wel lief zijn tegen het buitenland en dat kunnen we van President Erdogan niet echt zeggen. Het gevolg is een imploderende munt en een exploderende yield die elkaar versterken, simpel zat. Zagen we twee jaar geleden al aankomen

Die externe schuld beweegt met de daling van de Turkse Lira mee en zal inmiddels (relatief) met een paar honderd procent zijn gestegen, ten opzichte van het oude cijfer van $ 467 miljard. Bij het IMF hebben ze de tandenborstels daarom ook al ingepakt, dat kan niet anders. Welke Europese banken worden getroffen en hoe hard? We beginnen met vier. 

Unicredit en Deutsche zijn usual suspects. De directe exposure voor Deutsche is beperkt, maar Unicredit is op de op een na grootste buitenlandse bank in Turkije. Op deze twee komen we later terug, voor nu volstaat wat we er al over hebben gezegd: het zijn knettergezonde banken, niet uw geld weghalen. Hebben we het vorig jaar al over gehad. 

Voor ING is het een vervelend avontuur, dat hoort erbij. De marktwaarde van de oranje bank is nu zes procent lager dan de boekwaarde van het eigen vermogen, dat op € 50 miljard staat. Bij de andere twee banken is de eerste score echter het tienvoudige, dat lach je niet in een dag weg. 

Deutsche en Unicredit waren al dood, ze bestaan alleen nog maar omdat hun overheden bereid zijn ze te redden. Dat is compleet illegaal, naar Europees recht, maar dat geldt voor wel meer dingen in het leven. De effecten zullen overzichtelijk blijven, het is alsof Erdogan met halve stoeptegels naar roadkill smijt terwijl hij Ottomaanse strijdliederen onder zijn snor door zingt. Ziet er schokkend uit, maar - wederom - het is er een in de categorie 'was al technisch failliet'.

BBVA hebben we nog niet veel besproken, een volledig profiel volgt later. De Spaanse bank is de laatste jaren enorm gegroeid, vooral in Turkije. De reden is bekend: iedereen in de eurozone (zeker Spanje) zucht al onder overkreditering, dus de expansie is alleen buiten de grenzen te realiseren. Dat is ook een van de redenen waarom de economie van de eurozone op korte termijn niet of nauwelijks kan groeien. BBVA zocht de groei op in Mexico maar ook Turkije. 

BBVA heeft een eigen vermogen van ruim € 50 miljard, dankzij een kapitaalsverhoging van ongeveer € 25 miljard en een even hoge ingehouden winst. Dat lijkt op een bank die de kredietcrisis heeft overleefd, maar anders dan ING noteert ook deze bank ruim onder de boekwaarde: het hele zaakje is voor de eerste de beste koper voor € 37 miljard en dalende. 

Elk eventueel verlies zal dus toch door de Spaanse overheid worden gedekt, en daarmee de andere landen in de euro. Hoe groot dat kan worden? Het balanstotaal van het meegeconsolideerde Garanti Bank bedraagt € 80 miljard, ruim tien procent van heel BBVA.

Vooralsnog blijft het effect van de dönercrisis beperkt, hoewel het erg vervelend kan worden voor Hassan en Elif. Er zullen dit weekend wel capital controls worden uitgerold en zodra de medewerkers van het IMF zich in het Hilton Istanbul Bomonti hebben geïnstalleerd en zich met vers gesteven maat- en mantelpakjes en mappen met dossiers naar het Cumhurbaşkanlığı Külliyesi begeven, gaat Turkije onvermijdelijk ook nog eens harde bezuingingen instellen. Maar dat valt te overleven.